Hỏi: Con trai tôi 2,5 tuổi, bình thường cũng ngoan ngoãn, sử dụng ngôn ngữ tốt. Nhưng thỉnh thoảng cháu đập phá đồ chơi, đánh bố mẹ hoặc bà dù không ai làm gì cháu cả. Vậy có phải con tôi mắc bệnh tự kỷ không?
Trả lời: Chưa thể nói là cháu mắc bệnh nếu như chỉ căn cứ vào những gì chị nói. Dấu hiệu quan trọng nhất của tự kỷ là sự mất giao tiếp bằng mắt. Nếu giao tiếp bằng mắt của cháu bình thường thì không thể nói cháu bị bệnh. Hiện tượng cháu thỉnh thoảng đập phá đồ chơi hoặc đánh người khác là do cháu chưa được dạy nhiều cách thức thể hiện cảm xúc và nhu cầu của mình.
Để tránh hiện tượng này, chị có thể dạy cháu một số cách mà trong tình huống ấy có thể sử dụng thay thế. Thí dụ, bé định giơ tay (chuẩn bị đánh ai đó), chị dừng ngay hành vi ấy và cầm tay bé, vuốt lên mặt mình và nói: “Con yêu mẹ”. Việc làm này là chúng ta đang chuyển hành vi không mong muốn của đứa trẻ sang hành vi mà chúng ta kỳ vọng. Cứ nhiều lần như vậy, bé sẽ dần dần mất đi những hành vi cũ và hình thành những hành vi mới. Đặc biệt, chị phải cảm nhận rất tốt về những tình huống có thể dẫn đến hành vi ấy để kịp thời ngăn chặn trước khi bé thực hiện.
Con trai lớn của em gần 4 tuổi, em cháu hơn 2 tuổi. Đợt này con trai lớn của em có những biểu hiện rất lạ. Con hay tránh xa bố mẹ, không gần gũi. Bố mẹ có ngồi chơi thì con cũng cứ tránh tránh, chỉ khi bố mẹ nịnh, kéo mãi thì con mới lại với bố mẹ, rồi một lát sau con cũng hòa nhập và chơi cùng cả nhà, nhưng sáng hôm sau ngủ dậy thì đâu lại vào đấy.
Ngoài ra con có những hành động chống đối. Bố mẹ hỏi rất nhẹ nhàng nhưng con hay trả lời rất cáu gắt, con không muốn nhận sự quan tâm của bố mẹ. Nếu bố mẹ có trách mắng thì con cũng làm theo nhưng với thái độ khó chịu.
Con còn rất hay cãi, nếu không dám cãi thì cũng nhại lại lời bố mẹ.
Cho em hỏi, em phải làm gì khi con em như vậy.
Nói nhẹ nhàng cháu không nghe, nói nặng cũng không nghe mà phải dùng đến roi vọt. Biết rằng cách đó không đúng nhưng em không biết làm thế nào để cháu nghe theo mình.
Em đang rất bế tắc, xin cho em lời khuyên.