Chăm sóc bé

Viêm mũi ở trẻ sơ sinh- Không thể xem thường

Viêm mũi là bệnh thường gặp ở mọi lứa tuổi do nhiều nguyên nhân gây ra. Tùy nguyên nhân mà có các biểu hiện lâm sàng và cách chữa trị khác nhau. Bài viết sau xin đề cập đến bệnh viêm mũi ở trẻ sơ sinh và cách xử lý.

Viêm mũi cấp tính thông thường

Viêm mũi cấp tính hay cảm lạnh là một hiện tượng rất phổ biến, có thể nói rằng ít ai tránh được bệnh này. Bệnh có tính chất lan truyền mạnh nhất là những lúc thời tiết chuyển mùa. Hiện nay người ta chưa phân lập được hết các loại vi khuẩn do cảm lạnh nhưng có thể đa phần là do các nhóm virut.

Thoạt tiên trẻ bị ngứa mũi, hắt hơi từng tràng hoặc từng cái một, nặng đầu, đau mỏi chân tay. Sốt khoảng 39oC. Ban ngày thì nằm lịm, ban đêm thì quấy khóc bắt mẹ phải bế luôn trên tay. Nếu ở trẻ mới sinh mũi dễ bị tắc do lỗ mũi rất nhỏ trong khi đó trẻ lại chưa có thói quen thở bằng miệng nên rất dễ bị khó thở, trẻ quấy khóc, có hiện tượng co kéo ở thượng ức và thượng đòn. Hai hốc mũi trẻ sung huyết đỏ và ứ đọng nhiều dịch.

Trẻ khó bú vì mỗi lần ngậm vú trẻ lại bị ngạt thở, tím tái hoặc bỏ bú ra giãy giụa và khóc thét lên. Trẻ hay bị đi ngoài, nôn trớ và gầy tọp đi.

Bệnh kéo dài độ 3-5 ngày thì thuyên giảm: mũi bớt chảy, thở thông, nhiệt độ trở lại bình thường nhưng triệu chứng tiêu chảy và nôn còn kéo dài thêm độ 2 ngày nữa. Bệnh hay gây ra các biến chứng nguy hiểm như viêm tai xương chũm cấp diễn với hội chứng nhiễm độc thần kinh, phế quản phế viêm, áp xe thành sau họng.

Điều trị đầu tiên là làm thông thoáng hai hốc mũi. Mũi có thở thông thì sức đề kháng của niêm mạc mới phục hồi và đồng thời trẻ mới bú được. Làm sạch dịch nhày trong mũi và nhỏ thuốc co mạch như adrénaline 0,1%. Kháng sinh không có tác dụng đối với loại viêm mũi này mà chỉ sử dụng khi có biến chứng viêm xương chũm hoặc viêm phế quản phổi.

Phòng tránh cho trẻ bằng cách giữ ấm, tránh để trẻ chơi ở nơi có gió lùa. Không nên để người lạ bế trẻ và hôn hít nhiều. Nếu thấy ở vườn trẻ có trẻ bị cảm lạnh phải đề nghị nghỉ học để cách ly với trẻ khỏe và nhỏ thuốc mũi dự phòng cho các trẻ khác trong lớp. Không nên bế trẻ đi chơi đêm. Nên nạo V.A cho những trẻ bị cảm lạnh tái phát trên 5 lần trong một năm.

Viêm mũi đặc hiệu ở trẻ sơ sinh

Bên cạnh bệnh viêm mũi cấp tính thông thường ở trẻ nhỏ chúng ta còn gặp rất nhiều bệnh viêm mũi khác như viêm mũi lậu, viêm mũi vàng chanh, viêm mũi bạch hầu, viêm mũi giang mai. Trước đây những bệnh viêm mũi này đã từng gây tử vong hàng loạt trẻ sơ sinh ở nhà hộ sinh hoặc bệnh viện nhưng ngày nay với sự tiến bộ về vệ sinh cũng như sự ra đời của nhiều kháng sinh đáp ứng tốt với các loại vi khuẩn này nên số trẻ bị bệnh và tử vong hầu như không còn xuất hiện.

Viêm mũi do lậu

Vi khuẩn lậu lây từ âm đạo của mẹ vào mũi và mắt của trẻ sơ sinh gây ra viêm mũi và mắt của trẻ sau đẻ. Bệnh bắt đầu sau 3-4 ngày sau đẻ. Hai lỗ mũi và môi trên sưng vều và đỏ. Mủ vàng xanh và đặc chảy từ trong mũi ra. Hai lỗ mũi hoàn toàn tắc tịt. Sốt 39-40oC. Trẻ không bú được và gầy tọp đi đồng thời hai mí mắt sưng mọng và không mở ra được. Mủ rỉ ra từ hai khóe mắt, màng tiếp hợp đỏ và phù nề. Xét nghiệm mủ thấy có vi khuẩn lậu.

Điều trị tại chỗ: làm sạch mủ mũi và nhỏ thuốc chứa penicillin cách 3 giờ một lần.

Điều trị toàn thân: tiêm kháng sinh nhóm betalactam.

Phòng bệnh: nhỏ Acgyrol 1% vào mũi tất cả các trẻ sau đẻ.

Viêm mũi bạch hầu

Bệnh diễn biến âm thầm và đưa đến tình trạng nhiễm độc hoặc suy mòn. Bệnh nhân bị tắc mũi hai bên, chảy dịch nhầy có lẫn máu. Cửa mũi trước và môi trên bị loét nông và có đóng vảy. Đôi khi sờ thấy hạch nhỏ ở cổ, di động và nắn đau. Giả mạc mũi ít khi quan sát được rõ mà phải hút sạch mũi và nhỏ thuốc co mạch đánh giá hốc mũi một cách tỉ mỉ. Giả mạc có màu trắng xám, dai, khó bóc và khi bóc dễ bị chảy máu, giả mạc lan rộng tới tận vòm họng, vào họng và thanh quản…

Trẻ sốt không cao, nhưng da tái nhợt, người mệt mỏi, biếng chơi, bú ít. Trước tình trạng đó nên đem dịch mũi đi xét nghiệm tìm vi khuẩn bạch hầu Loeffler.

Điều trị:Tiêm huyết thanh chống bạch hầu kết hợp với điều trị kháng sinh tiêm toàn thân và kháng sinh tại niêm mạc mũi đồng thời sử dụng các vitamin nhóm B và thuốc chống trụy tim mạch nếu trẻ mệt nặng.

Phòng bệnh: phải cách ly ngay trẻ được chẩn đoán là viêm mũi bạch hầu cùng với việc tiêm vaccin chống bạch hầu cho những trẻ xung quanh.

Viêm mũi giang mai

Viêm mũi giang mai ở trẻ nhỏ thường bắt đầu khoảng 30 ngày sau khi ra đời. Bệnh xuất hiện một cách lặng lẽ, không sốt, không đau mà chỉ có triệu chứng ngạt tắc mũi ngày càng tăng. Dịch mũi chảy ra rất tanh hôi và đôi khi lẫn máu. Khám cửa mũi trước thấy có những vảy nâu che lấp những vết nẻ. Môi trên sưng vều và đỏ. Trong thể nặng, sụn và xương vách ngăn có thể bị hoại tử. Khám toàn thân có thể phát hiện ra những sẩn, ban đỏ giang mai ở gan bàn tay, gan bàn chân, mông và những vết loét giang mai ở miệng. Lúc này phải làm xét nghiệm mẹ sẽ thấy dương tính với vi khuẩn giang mai.

Bên cạnh thể điển hình trên, có một số trẻ có thể viêm mũi giang mai phát sinh muộn khi em bé lên 9, 10 tuổi và kéo dài trong nhiều tháng. Thử máu thấy dương tính và điều trị thuốc chống giang mai sẽ khỏi bệnh.

Điều trị: nhỏ mũi bằng thuốc chứa kháng sinh penicillin kết hợp kháng sinh này tiêm toàn thân.

Bình luận bằng Facebook

Bình luận

  1. Nguyễn thị Tú Quyên :

    Chào Bác sĩ !
    bé nhà tôi được 1 tháng 10 ngày rồi. Từ lúc sinh đến giờ thỉnh thoảng bé có hắt hơi, 2 ngày nay bé có ho và mũi thì khò khè, ăn hay chớ và thỉnh thoảng chớ ra đờm màu xanh. Bác sĩ tư vấn giúp tôi với ạh!
    Thanhks !

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org :

      Bé có viêm hô hấp trên rồi, bạn nên đưa bé đi khám chuyên Nhi và điều trị theo đơn BS (tuyệt đối không được tự ý điều trị). Chú ý bé dễ viêm hô hấp do thời tiết nóng ẩm, mồ hôi ra không thay áo thì ngấm lạnh trở lại, hoặc dùng điều hoà nhiệt độ lạnh. Người lớn không nên hôn hít bé. Nếu dùng đ.hoà phải để trên 25 độ, có chậu nước để trong phòng tạo độ ẩm, mặc kín cho bé, nếu dùng quạt không được để gió thổi trực diện vào người bé. Nên đặt khăn vải xô nhiều lớp vào lưng bé khi thấm ẩm mồ hôi rút ra thay dễ dàng hơn là thay áo. Chúc bé bình an.

  2. trần huy cường :

    chào Bs online! em có bé mới sinh 17 ngày tuổi . nhưng từ lúc mới sinh ra bé có hắt xì. và cách đây 5 ngày bé bắt đầu sổ mũi, em có nhỏ nước muối sinh lý cho bé thường xuyên . nhưng đã 5 ngày rồi mà bé vẫn chưa khỏi và hôm nay(2/1/2011) bé lại có ho nhưng không thường xuyên lắm. vậy nhờ Bs online tư vấn giúp giùm em. em cảm ơn Bs nhiều.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org :

      Chào bạn! Chúc năm mới mọi sự như ý. Bé yêu quí của bạn bị lạnh và viêm họng rồi. Bạn chú ý giữ ấm ngực và chân bé. Bạn dùng cánh hoa hồng bạch (rửa sạch) hấp cách thuỷ với mật ong cho bé uống 2 thìa nhỏ của bé x 3 lần/ngày. Nếu không đỡ ho nên cho bé đến khám BS. Chú ý đo nhịp thở của bé bình thường 55- 60 lần/phút, nếu trên 60 l/phút là có khó thở nhẹ, cao hơn 65 l/phút phải đưa đến BV ngay vì biến chứng viêm phổi ở trẻ sơ sinh rất nhanh. Mặc ấm quá trong phòng nhiệt độ 28-30 độ gây vã mồ hôi mà không chú ý thay áo, bé lại bị ngấm nước trở lại gây lạnh. Nên để khăn vải xô nhiều lớp ở lưng bé thỉnh thoảng kiểm tra, thấy ẩm thay cái khác, không phải thay áo thường xuyên. Nếu bạn dùng lò sưởi hay điều hoà nhiệt độ nên để 1 chậu nước nhỏ bên cạnh có tác dụng làm ẩm không khí. Nếu có điều kiện mua 1 đồng hồ vừa đo nhiệt vừa độ ẩm phòng và máy tạo ẩm thì điều chỉnh thích hợp dễ hơn. Chúc mọi sự tốt lành.

Gửi bình luận

Nếu bạn muốn đặt câu hỏi, vui lòng gửi tại --> Hỏi Đáp cùng Mẹ Yêu Con

*