Chăm sóc bé

Cách nấu bột ăn dặm cho bé 4 đến 6 tháng tuổi

Lời khuyên của các chuyên gia là nên cho trẻ được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu đời. Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp bé có thể phải ăn dặm từ trước đó. Có rất nhiều trẻ bắt đầu phải ăn dặm từ tháng thứ 4 do lượng sữa mẹ không đủ cho nhu cầu của bé, bé không chịu bú hay ăn sữa ngoài… Hôm nay, chúng tôi xin giới thiệu cho các mẹ cách nấu bột cho trẻ ăn dặm ở độ tuổi 4 đến 6 tháng với những định lượng cụ thể cho các mẹ tiện thực hiện.

Dinh dưỡng

Một bát cháo cần có đủ 4 nhóm thực phẩm là chất bột, chất đạm, vitamin&khoáng chất và chất béo.

– Nguồn cung đạm: cá, thịt, trứng, tôm, cua, các loại đậu như đậu hũ, đậu nành, đậu xanh… Với bé dưới 1 tuổi ta không nên sử dụng lòng trắng trứng, chỉ sử dụng lòng đỏ trứng.

– Nguồn cung vitamin&khoáng chất: sử dụng các loại rau, củ, quả. Rau có màu càng đậm thì càng chứa nhiều vitamin (mồng tơi, rau dền, cải ngọt, bó xôi, rau ngót, bí đỏ, cà chua, cà rốt…).

– Nguồn cung chất béo: mỡ động vật (gà, lợn…), dầu thực vật (ôliu, dầu đậu nành, dầu lạc, dầu mè, dầu hướng dương…)

Chuẩn bị

  • Bột gạo: 10 g (hoặc 02 thìa cà phê đầy có ngọn)
  • Nước ăn: 200 ml (có thể đong bằng bát ăn cơm đầy nước)
  • Thịt hoặc cá: 10 g (01 thìa cà phê đầy có ngọn, đã xay nhuyễn)
  • Rau xanh: 10 g (xay hoặc thái thật nhỏ, 2 thìa cà phê có ngọn)
  • Dầu ăn: 01 thìa (các mẹ có điều kiện thì dùng dầu ôliu nhưng cũng nên sử dụng mỡ động vật xen kẽ, tốt nhất là mỡ gà, nếu không có thì dùng mỡ lợn)

Chú ý:

– Bé ở tuổi này có thể sử dụng 1 đến 2 phần ăn/ngày.

– Nhiều mẹ sẽ nghĩ đến việc sử dụng bột ăn dặm đóng hộp vì khi cần thì chỉ việc hòa nước là bé có món ăn nhưng như vậy bé sẽ chịu thiệt thòi là bữa nào, ngày nào cũng chỉ ăn vị đó, món đó.

– Bột gạo chỉ nên là gạo tám, không pha thêm gạo nếp. Nếu mẹ muốn thay đổi vị cho bé thì có thể xay riêng hạt, chế thêm vào khi sử dụng. Theo các chuyên gia dinh dưỡng thì nên hạn chế sử dụng các loại hạt vì bé ở tuổi này chỉ ăn được có 10 g bột mà lại có 1 phần là hạt nữa thì lượng gạo còn lại rất ít. Hơn nữa, đạm động vật vẫn tốt hơn đạm thực vật, ta dùng nhiều đạm động vật rồi nên không cần bổ sung nhiều đạm thực vật.

– Nên sử dụng lá rau, nếu dùng cuộng rau thì nhất thiết phải xay nhuyễn

– Chưa nên sử dụng nước mắm để chế biến thức ăn cho bé ở tuổi này, nếu muốn thì chỉ dùng vài giọt.

Nấu bột

Hòa bột gạo với nước, cho thịt/cá đã xay nhuyễn vào rồi quấy đều và đun lên.

Khi bắt đầu đun thì ta để lửa to, tay quấy đều để bột không bị vón. Khi bột sôi lên rồi thì dùng lửa nhỏ, không cần phải quấy liên tục nữa. Đun sôi khoảng 7 đến 10 phút là bột chín.

Ta thái chỉ rau xanh, băm nhỏ, sau đó cho vào cối giã nhỏ. Nếu có máy xay sinh tố thì có thể dùng để xay nhuyễn rau. Khi bột chín ta mới đổ rau vào, chờ cho rau chín rồi mới tắt bếp và nêm dầu ăn. Có thể sử dụng một số loại củ, quả thay rau: cà rốt, cà chua…

Như vậy, để bé có một bữa ăn dặm đủ dinh dưỡng và ngon miệng, mẹ cần chú ý lựa chọn thực phẩm phù hợp. Định lượng trên chỉ là một ví dụ, mẹ có thể thay đổi theo nhu cầu của bé nhưng nên giữ đúng tỉ lệ các thành phần. Để tiết kiệm thời gian, mẹ có thể nấu một lần đủ cho bé ăn cả ngày. Bột chưa ăn có thể bảo quản bằng hộp kín trong tủ lạnh, hâm lại cho nóng trước cho bé ăn.

Ngoài việc cho bé ăn dặm, phụ huynh vẫn cần cung cấp cho bé từ 600 đến 800 ml sữa một ngày. Hãy thường xuyên theo dõi cân nặng và chiều cao của bé để biết sự phát triển của con bạn nhé!

Bình luận bằng Facebook

Bình luận

  1. pham kim ngan

    be nha chau luc sinh nang 2,7kg.la con gai.chau sinh thieu gan 1thang.gio be duoc 5thang 11ngay.nang 7,7kg.chau da cho be an bot man,nhung be rat luoi bu va a cung khong uong sua ngoai.thua bac si nhu vay chau co be khong .

  2. Phạm Thị Thảo

    Chào bác sĩ Thanh Hương!
    Thưa bác sĩ, con gái tôi hiện đang được 4 tháng 11 hôm, khi sinh cháu được 3.85kg, giờ cháu được 7.6kg, tôi ko nhiều sữa, tháng đầu cháu chỉ tăng 1,2kg nên tập cho ăn thêm sữa ngoài từ tháng thứ 2 đến giờ, cháu ăn rất ít, đến giờ mỗi lần ăn chỉ 75 – 90ml/lần ăn.lắm hôm còn trớ ,khoảng 400ml sữa ngoài/ ngày,không sữa mẹ, tôi đi làm cả ngày tối mới về, đêm ngủ có ty mẹ, nhưng tôi ko nhiều sữa, xin hỏi bác sĩ cháu ăn như thế có quá ít không ạ, và tôi định sang tháng thứ 5 cho cháu tập ăn dặm có được không ạ. xin bác sĩ tư vấn giúp

  3. dương khánh hòa

    Cháu chào bác sĩ, con cháu là bé trai, sinh 3can 8, bú ngoài hoàn toàn từ khi sinh, bây giờ cháu 3 tháng, 7 cân 7, dài 64,5 cm. Cháu định cho bé ăn dặm bột ngọt hip khi sang tháng thứ 4, nhưng khong biet lieu luong va pha tỉ lệ, như thế nào cho đúng ạ. Cháu đinh cho bé ăn tăng dần từ loãng đến đặc, ít đến nhiều nhưng k biết cụ thể như thế nào cho đúng.mẹ chồng chaú bảo pha sữa với nước hầm gạo là có đúng cách ko a? Mong bác sĩ hướng dẫn cháu cụ thể ko mẹ chồng cháu mắng là ko biết nuôi con ạ :( chau cám ơn bác sĩ ạ.

  4. Mẹ bé Bi

    chào Bs. con cháu bây giờ được gần 5 tháng rồi. Nhưng từ lúc đẻ bác sĩ bảo thằng bé bị sặc ối nên thở khò khè dần dần sẽ hết. Cháu thường xuyên nhỏ dung dịch muối nhưng lúc thì thở bình thường lúc thì lại bị khó thở, thằng bé vẩn bú mẹ và chơi bình thường.đi khám.thì bác sĩ bảo bị viêm.phổi nhưng nó không có hiện.tượng ho gì cả. Bác sĩ cho hỏi cứ tình trạng như vậy có dẫn tới bệnh gì về hô hấp không?và có nên cho.uống thuốc viêm phổi không ạ?

  5. Thu hiền

    Thưa Bác sỹ,
    Bé nhà e là bé gái, lúc sinh cháu được 3,4kg, còn khoảng 8 ngày nữa Cháu sẽ tròn 6 tháng nhưng đã nặng 11kg, cháu dài 70cm. Bé bú mẹ hoàn toàn, đã mọc 2 răng từ lúc 5,5 tháng. Cháu ăn, ngủ rất ngoan, tính hiếu đọngo. Bé nhà E lúc tháng đầu bị vàng da nên được phơi nắng suốt 1 tháng. Bé bị thiếu men G6pd. Bác sĩ cho tôi hỏi:
    – Bé nhà e ăn sữa mẹ hoàn toàn có bị béo phì k? Mẹ khi mang bầu ăn nhiều đồ nếp có ảnh hưởng đến sữa k ah? bây giờ sữa của E vẫn còn rất nhiều, bé bú k hết.
    – Bé mọc răng k bị sốt hay đi tướt cũng k quấy khóc, chồi răng lên e mới biết. Nhưng bé hay cắn khi ti, có cách nào để bé k cắn mẹ k ah? bé cắn e chảy máu đấy ah.
    – Liệu việc bé nhà E thiếu men g6pd có khiến bé bị dư cân k ah? E đã định cho cháu đi khám dinh dưỡng nhưng mọi người khuyên k nên vì bé chỉ bú mẹ, k thể k cho bé ăn được.
    – E chuẩn bị tròn 6 tháng sẽ cho bé ăn dặm, nhưng giờ E đã cho bé ăn chuối, ăn sữa chua, ăn đậu trắng, ăn khoai lang….( một chút thôi ah, bé rất háu ăn và thích ăn). Vậy e nên cho bé ăn dặm thế nào trong ngày ah?

    Cảm ơn bác sĩ nhiều ah.

  6. van anh

    Thua bs be nha em dc 5thag tuoi hien nay be chi nag 6kg be ratbieg an em da cho be an dam ngay 2 bua bot nhug be rat it bu me e nen dat che do an cho be ntn la phu hop

  7. Nguyễn Hường

    Chào bác sĩ,

    Em có 1 bé gái được 7 tháng tuổi, bé cân nặng 8 kg, chiều cao 70cm. Em rất ít sữa nên từ nhỏ bé bú mẹ chỉ là dặm còn bú sữa ngoài là chính. Em cho cháu tập ăn dặm từ lúc đươc 6 tháng tuổi, lúc đầu ăn bột ngọt của Hipp, nhưng được 1 tuần thì em không cho ăn nữa vì thấy bột rất ngọt và pha kèm sữa thì ngọt quá. Em chuyển sang cho bé ăn bột mặn (thịt heo, bò, gà) và các loại rau, củ nấu theo như các mẹ bày ở trên mạng là bột gạo xay, thị, rau. Lúc đầu bé cũng chịu ăn đôi chút, nhưng sau đó và hiện nay bé không chịu ăn, mỗi lần cho ăn là khóc và không thể ép bé được vì bé khóc là ói ngay. Bình thường bé cũng chịu bú 120ml/ lan, 1 ngay khoang 480ml nhưng bây giờ bé không chịu ăn cũng k chịu bú, có khi cả ngày được khoảng 180ml sữa và k ăn bột. Bé chưa có cái răng nào. Buổi tối bé ngủ thường k thẳng giấc, mỗi lần thức là phải ti mẹ thì mới ngủ tiếp, nhưng ti rất lâu cho dù sữa mẹ k có, nhưng em pha sữa cho bú thì bé nhất quyết k bú (từ tháng thứ 4 bé k chịu bú sữa ngoài đêm). Em có cho bé đi bác sĩ thì bác sỉ bảo rằng k nên cho trẻ dưới 1 tuổi ăn váng sữa, sữa chua nên ngoài ăn dặm ra em chưa cho bé ăn. Mong bác sĩ tư vấn cho em về chiều cao và cân nặng của bé như vậy có bị suy dinh dưỡng k, và làm sao để bé ăn được, uống sữa và ngủ ngon về đêm. Cảm ơn bác sỹ rất nhiều.

    • Huong tra

      Chao bac si .e co mot be gaj luc sinh chau duoc 2.8kg .nhug sua chau khong duoc tot nen chau cho be an dam luc 3 thang va bat dau len 4 thang la chau cho be an bot man roi nhug be bieng an lam khong chiu an den nay be duoc 5 thang roi ma duoc co 5.3kg thoi .thua bac si be nhu the co bi suy dinh duong khong a .va lam cach nao cho be tang can a .mong bac si giup chau voi .chau cam on bac si a

      • Võ Thị Minh Châu

        Thưa Bác Sĩ. con tôi được 4 tháng rưỡi …cháu mới phẫu thuật kasai ( Bị vàng da tắc mât) xong lúc vừa tròn 2 tháng từ lúc bệnh viện về cho tới nay bé có 5kg thôi, vậy hỏi Bác sị như vậy có phải bé quá nhẹ cân hay không ? bé ngủ bình thường, uống sữa 1 ngày khoảng 5 bình 120ml . và một ít sữa mẹ. vậy hỏi Bác sĩ là bé có thể ăn dặm đượcc chưa ? để giúp bé mau tăng cân. và loại bột như thế nào để giúp cho bé tiêu hoá tốt hơn vì bé cần được bảo vệ gan tối đa . Hiện giờ da và mắt bé vẫn còn rất vàng . Cảm ơn Bác Sĩ.

  8. Huyền Trang

    Xin chào MYC!
    Bé gái nhà em lức sinh ra nặng 2,6kg bây giờ được 4 tháng tuổi bé nặng 7kg, bé ăn sữa mẹ và sữa ngoài được 2 tháng sang tháng thứ 3 thì ăn sữa ngoài ngoài hoàn toàn. Mấy ngày hôm nay mỗi lần đi ị phân của bé có màu xanh lẫn cả vàng, 1 lần/ngày. Vậy bé nhà em đang bị táo bón ạ? Và làm cách nào để bé hết bị táo bón.Mong MYC tư vấn giúp em với ạ.

  9. Đỗ thị Bích Ngọc

    Thưa bác sỹ .hiên tại bé nhà em 4 tháng 4 ngày , em đang cho bé ăn bột ngũ cốc neslay ( lúa mì – sữa ) dc 1 ngày , hiện tại bé ăn bột đó có được k ? thấy bé bình thường, phân hơi bón . bác sỹ cho e lời khuyên và chỉ cho e cách nấu đồ ăn dặm cho bé 4 tháng tuổi , bé đã uống được nước trái cây gj, cách pha chế và nấu nước ra sao ??? Em Nghe Bác Sỹ nói nấu cháo với mía (1 khúc mía , gọt vỏ bỏ vào nấu hay sao ) bác sỹ chỉ chi tiết giúp em !! cám ơn bác sỹ

  10. bùi thị thanh thúy

    chào bác sỹ!
    em muốn hỏi con em 4,5 tháng tuổi cháu dài 70cm, nặng 9kg. cháu bú mẹ hoàn toàn. cháu có hiện tượng rụng tóc và ra mồ hôi trộm khi bú. cháu thỉnh thoảng mới được phơi nắng.
    bác sy cho em hỏi có phải cháu đang có hiện tượng còi xương không? em muốn bổ sung vitamin D cho chau thì nên uống hay tiêm? nếu phơi nắng cho cháu thì nên phơi bao nhiều phút thì đủ? như cháu dã bị thiếu caxi chưa a?
    mong bác sỹ trả lời a
    em cảm ơn bác sỹ nhiều!

  11. Hà Thu Hiền

    Chào Bác sĩ, em bé nhà em sinh 03/06/2011 nặng 2,2kg. Em không có nhiều sữa nên bé ăm sữa ngoài kết hợp với bú mẹ từ lúc mới sinh, sang đến tháng thứ 5 mẹ phải đi làm nên mất sữa và bé phải ăn sữa ngoài hoàn toàn, em cho bé ăn sữa S26 Úc từ đầu đến giờ. Hai tháng đầu mỗi tháng lên 1,5 cân, các tháng sau lên khoảng 1,2kg – 1kg – 0,9kg – 0,9kg. Giờ bé được 6 tháng 4 ngày bé cân được 8,6kg. Em bắt đầu cho ăn bột dặm ngọt Cow & Gate lúc 4,5 tháng. Mỗi ngày bé uống 2 lần bột dặm ngọt + 9 bình sữa công thức (120mi/lần) /ngày. Em xin bác sĩ tư vấn giúp em cách cho bé ăn bột mặn và tình trạng của bé hiện giờ là phát triển hợp lý chưa?

  12. seudaudo

    Chào meyeucon.org!
    Con gái em được 4,5 tháng tuổi. Khi sinh cháu nặng 3kg. Hiện nay cháu nặng 7kg, cao 70cm. Cháu bú mẹ, 4 ngày nay tôi cho cháu tập ăn dặm bằng bột Hipp, là bột ngọt hoa quả, mỗi ngày cháu ăn được nửa chén con đựng mắm. Tôi chưa cho cháu ăn thêm gì cả. Tôi muốn hỏi cháu có đủ chiều cao và cân nặng không ? tôi có phải cho cháu ăn thêm gì nữa không ah?

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bé phát triển khá tốt (trộm vía) cân nặng bằng trẻ 6 tháng rồi, nhưng có lẽ chiều cao đo chưa chính xác (đo chiều cao nằm khó lắm phải có thước chuyên dụng) nên cân nặng / chiều cao chưa cân đối thiếu khoảng hơn 1 cân. Chắc hiện tại bé đã 6 tháng, bạn đã cho ăn dặm bằng bột tự chế biến, nên đảm bảo 1 bữa/ ngày x 180ml, sữa công thức 1-2 bữa, bú mẹ vẫn là chính và 1 bữa phụ là trái cây hoặc nước trái cây, hoặc sữa chua, pho-mai… thay đổi trong tuần.

  13. Mẹ cu Mầm

    Xin chào MYC! Xin chào bác sĩ!
    Con trai e được 4 tháng 10 ngày tuổi. Cân nặng là 7kg4, chiều cao 6,4 cm. Cháu bú sữa mẹ hoàn toàn mặc dù mẹ vắt sữa ra bình cho cháu bú. Thời gian gần đây (khoảng 1 tuần) cháu lười bú. Mỗi lần chỉ khoảng 70 đến 100 ml , ngày cháu bú chỉ được 600 ml thôi. KhoẢng 1 tháng trở lại đây cháu chảy nước miếng liên tục. Xin bác sĩ tư vấn cho em mấy điều:
    1/ chiều cao và cân nặng như thế đã được chưa?
    2/ bé đã được ăn dặm chưa? Nếu được thì nên ăn ntn? Và ngày ăn bao nhiêu ml?
    3/ có phải bé đang mọc răng không?
    4/ bé đã được uống nước lọc chưa? Nếu được thì ngày uống bn ml nước ?
    Em rất mong được nhận được sự tư vấn của bác sĩ. Em xin chân thành cảm ơn.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Cân nặng bằng trẻ 5 tháng và chiều cao như vậy là phù hợp tháng tuổi, so cân nặng / chiều cao cũng cân đối. Chắc hiện tại bạn đã cho bé ăn bột dặm, nên ăn 1 bữa bột / ngày và uống bổ sung sữa công thức 1-2 bữa nữa. Bổ sung thêm 2 bữa phụ là nước trái cây, sữa chua, váng sữa, phô-mai thay đổi nhau. Bú mẹ vẫn là chủ yếu 6 bữa. Sang tháng thứ 7 có thể tăng 2 bữa bột, mỗi bữa 180-200ml.

    • mẹ bé bông

      chào bác sĩ
      con gái em lúc sinh được 2.5kg.sinh non mất 1 tháng.2 tháng đầu mỗi tháng bé lên 1.5kg.tháng thứ3 lên 0.5kg.tháng thư 4 lên 0.7kg.bé ăn hoàn toàn sưa mẹ do em vắt ra bình.ngày ăn từ 700-800ml. bây giờ bé được 4.5 tháng cân nặng là 7kg chiều cao khoảng 63cm. em định 5 tháng cho ăn bột. bác sĩ tư vấn giúp em xem bước đầu nên cho bé tập ăn loại bột gì xin bác sĩ tư vấn cho chế độ ăn hợp lý. và sự phat triển của bé như thế có đạt tiêu chuẩn không?

  14. hoangtung1406

    chào bác sĩ ! cháu nhà em 4,5 tháng, nặng 7,3 kg dài 68cm.Lúc sinh cháu được 3,3 kg (con trai).Cháu bắt đầu ăn sữa ngoài từ lúc 3,5 tháng (do mẹ bị mất sữa) em tập cho cháu ăn dặm bằng bột Hipp từ 4 tháng 2 bữa/ngày,mỗi bữa 200ml bây giờ cháu không ăn bột hipp nữa nên em nấu bột gạo tám với rau ngót (xay lấy nước), bí đỏ (hấp chín nghiền nhuyễn trộn vào bột nấu chín).ngoài 2 loại rau củ trên em chưa dám cho cháu ăn thêm gì.Cháu rất hay bị ra mồ hôi ở đầu và sau gáy,do cháu không ăn sữa mẹ nữa nên em muốn bổ sung Vitamin D cho cháu (do cháu không được tắm nắng).Vậy em nên cho cháu uống không? Nếu uống thì như thế nào? Số lượng bột cháu ăn có nhiều không? Em có nên cho cháu ăn bột mặn chưa?Liệu cháu có bị thiếu cân không?

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bạn nên cho bé ăn sữa pha nước cháo sánh, nếu ăn dặm như vậy là chưa đúng cách, nên tiếp tục cho ăn bột HIPP. Khoảng sang tháng thứ 6 mới nên cho ăn bột mặn và phải có thêm thành phần đạm là yếu tố cần thiết nhất cho phát triển thể chất và tăng cường sức đề kháng của bé. Bạn phải tìm mọi cách cho bé tắm nắng hàng ngày. Nên thường xuyên lau mò hôi và thay áo để không bị thấm nước bị lạnh gây viêm phế quản-phổi. Cân nặng phù hợp tháng tuổi nhưng chiều cao có thể đo chưa chính xác (nới tay quá) nên so sánh cân nặng / chiều cao thiếu 1 kg.

  15. khangkhang

    Thưa bác sĩ, con gái tôi khi sinh được 3.5kg, nay cháu được 7 tháng, cân nặng khoảng 8kg. Cháu song song bú mẹ và ăn sữa công thức từ khi mới sinh. Tôi tập cho cháu ăn dặm bằng bột ngọt từ khi 4 tháng tuổi, được 1 tuần thì cháu bị tiêu chảy gần 1 tháng. Trong thời gian tiêu chảy tôi dừng ăn bột 1 tuần, sau đó tiếp tục cho ăn lại vì trong đơn thuốc trị tiêu chảy có 1 loại thuốc phải pha với bột để khỏi vón. Khi cháu khỏi bệnh tôi lại tiếp tục cho ăn bột ngọt trở lại (khoảng 5 tháng) nhưng cháu rất lười ăn, không chịu nuốt và rất khóc. Tôi đã thay đổi khẩu vị cho cháu bằng các loại bột ngọt khác nhau, hoặc dừng ăn vài hôm rồi mới cho ăn tiếp, tập ăn dặm bằng phương pháp kiểu Nhật, bột mặn nấu, cháo xay, … tình hình cũng không được cải thiện, bé vẫn khóc và không chịu nuốt. Tôi cũng đã áp dụng phương pháp tạo không khí vui vẻ, tình cảm trong bữa ăn, nhưng càng vui vẻ và thoải mái cháu càng ngậm, chỉ có khóc cháu mới chịu nuốt. Vì cháu bú bình tốt (mỗi ngày 5 cữ, mỗi cữ 120ml) nên mọi người khuyên tôi cho bột vào bình cho cháu mút như sữa, ban đầu tôi không áp dụng do sợ cháu không quen ăn thìa. Nhưng sau 2 tháng ăn dặm bằng thìa ko khả quan tôi thử cho bột vào bình cho cháu ti như sữa công thức thì cháu ăn tốt. Tuy nhiên tôi vẫn lo lắng vì về lâu về dài, hoặc đến lúc cháu ăn lổn nhổn nếu không biết ăn bằng thìa và nuốt thức ăn thì tôi không biết giải quyết bữa ăn của cháu như thế nào. Tôi xin ý kiến tư vấn của bác sĩ. Tôi chân thành cảm ơn.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Trước mắt để đảm bảo dinh dưỡng cho bé thì có thể cho ăn bột bằng bình (tại bé đã được cho ăn bình từ khi mới sinh) vì bột ăn qua bình nên có thể loãng hơn bột quấy xúc thìa. Bạn nên cho bé ăn bột mặn không ăn bột ngọt nữa vì đã có sữa (có thể nấu cháo lấy nước sánh pha sữa). Vẫn tiếp tục tập ăn bằng thìa, thỉnh thoảng nên cho thìa nước canh rau để bé nuốt (có thể đặc quá). Vào tháng thứ 7 nên ăn 2 bữa bột x 180-200ml / ngày, tháng thứ 8 3 bữa và từ 9-12 tháng 4 bữa x 200-250 ml (bột thành phẩm) / ngày. Không nên quá vui và thoải mái, nên cho bé vào ngồi cũi, xe và chỉ ăn xong mới được ra ngoài chơi.

  16. Kim anh

    Thưa bác sĩ.
    Con trai em sinh được 3,9 kg. 3 tháng đầu cháu bú mẹ hoàn toàn. Lúc 3 tháng được 6,2 kg. Sau đó em phải đi làm nên phải xuống HN, do thay đổi sinh hoạt và môi trường nên cháu chán ăn, bú ít cả sữa mẹ và sữa ngoài. Bây h được 6 tháng cháu nặng 7,2 kg, dài 70cm. Lười ăn, bú ít.
    Hiện tại một ngay cháu bú được 300ml sữa ngoài 2 bát con nước mắm bột, 1 bữa sữa chua (1/3 hộp – cháu ko chịu ăn) , tối bú mẹ nhưng bú rất ít.
    Cháu như vậy có bị suy dinh dưỡng o? và em phải thực hiện chế độ dinh dưỡng ntn?
    Em cảm ơn bác sĩ.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bé đã chậm lớn khi được 3 tháng mà bạn không biết đó thôi, chứ không phải ở Hà Nội bé mới chậm phát triển. Hiện tại cân nặng chỉ bằng trẻ 5 tháng trong khung chuẩn khi sinh 3300gr nhưng chiều cao vẫn đạt số đo của bé sinh 3800-3900gr, cân nặng / chiều cao thiếu 3 kg. Bạn cần cho bé tắm nắng hàng ngày để tổng hợp được vitamin D. Quan trọng là bạn chế biến bát bột cho bé ăn như thế nào ? Có đủ đạm, dầu, rau củ không ?

  17. Nguyễn Kim Diệu Hương

    Chào bác sĩ!
    Con trai tôi được gần 6 tháng nhưng bé rất lười ăn. Từ tháng thứ 3 trở đi cháu chỉ tăng mỗi tháng được 0.6kg.Lúc sinh cháu được 3.5 kg.Tháng thứ 5cháu chỉ được 6.5 kg, chiều dài là 67.5cm . Cháu rất lười ăn, cứ đến giờ ăn là khóc nức nở. Cháu chỉ bú sữa bình khi cháu bắt đầu ngủ.Có lúc 2.3 ngày cháu mới đi ị. Hiện nay, tôi đi làm nên ít sữa. Cháu sắp được 6 tháng rồi nhưng rất lười ăn.Xin bác sĩ tư vấn cho tôi làm thế nào để cải thiện chế độ ăn của cháu giúp cháu tăng cân. Xin chân thành cảm ơn bác sĩ!

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bé thiếu 1 kg so với bảng chuẩn phát triển theo tháng tuổi, chiều cao thì đạt yêu cầu, cân nặng / chiều cao thiếu 1,5 kg bạn nhé. Bạn nên cho bé tắm nắng hàng ngày để giúp bé tổng hợp được vitamin D, thiếu vit D bé cũng kém ăn, kém ngủ. Bạn nên nấu cháo với mía, lấy nước cháo sánh pha sữa mùi thơm có thể bé thích chăng, hoặc cần xem lại thực đơn bữa ăn vì bé đã phải ăn dặm 2 bữa/ ngày rồi. Nên cho bé ăn uống 2 bữa phụ là nước trái cây và sữa chua hoặc pho-mai..

  18. Lê Thị Lan

    Chào BS Thanh Hương – Meyeucon!
    Xin BS tư vấn giúp, bé gái nhà em sinh ngày 17/1/2011, nặng 3,2 kg.
    Đến nay cháu được 8 tháng nặng 9.7 kg và cao 72cm. 3 tháng nay cháu tăng mỗi tháng được 0.5kg.
    Cháu vẫn bú mẹ bình thường nhưng đến giờ vẫn chưa mọc răng và rất lười ăn.
    Mỗi ngày cháu ăn được khoảng 400ml sữa ngoài và 3 lần ăn bột. Mỗi lần ăn được khoảng 3/4 bát con.
    BS cho mẹ cháu hỏi :
    – Lượng sữa cháu uống 1 ngày như vậy đã đủ chưa ạ? Nếu chưa đủ thì có thể bổ xung bằng thức ăn nào khác ko?
    – Cháu ăn dặm như thế có được không?
    – Cân nặng và chiều cao của cháu có hợp lí không?

    Mong tin BS !
    Trân trọng cảm ơn!

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bé yêu của bạn phát triển rất tốt (trộm vía nhé) cân nặng bằng bé 12 tháng tuổi và chiều cao bằng bé 11 tháng. cân nặng / chiều cao thừa khoảng 0,5 kg. Bạn nên cho bé tắm nắng 15-30 phút hàng ngày (tăng dần thời gian theo tháng tuổi của bé). Chế độ ăn bữa chính như vậy là được, nên thêm 1- 2 bữa phụ là nước trái cây, pho-mai, sữa chua… (thay đổi nhau), chú ý chế biến rau củ xay nhuyễn cho vào nấu với bột để có thêm vitamin. Bạn nên uống Obimin để bổ sung vi chất cho cả 2 mẹ con.

  19. minh thuy

    chao bac si,
    Con em duoc 4,5 thang can nang la 6,8kg chieu cao 67cm,vong dau la 4 (khi sinh chau duoc 3kg).Em cho chau bat dau an bot tu nua thang tro lai day,moi ngay 1 bua va 600ml sua.Nhung em chi moi ninh xuong lon hay thit ga voi khoai tay hoac ca rot hoac bi do hoac khoai lang thoi.Vi co nguoi noi voi em la voi tuoi cua chau chua dc an bot voi ca,tom,cua,ngao…va cac loai rau la dam mau.Em xin hoi lieu thong tin vay co dung ko va chi so can nang va chieu cao cua chau co dat tieu chuan ko?

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Khi chuẩn bị đi làm (chính sách nghỉ đẻ chưa phù hợp với chế độ chăm sóc dinh dưỡng cho trẻ nhỏ) buộc người mẹ phải tập cho bé ăn dặm sớm, tuy nhiên bạn nên mua bột Hipp cho bé ăn khi chưa đầy 5 tháng tuổi, sang tháng sau bạn cho bé ăn dặm bột nấu với thịt (các loại thay đổi), rau củ xay nhuyễn (không phải nấu lấy nước quấy bột) và dầu, chuyển dần ăn trứng, cá, tôm, cua, ngao… vào những tháng sau đó. Không thấy bạn nói gì tới bú mẹ, cần phải duy trì vì sức khỏe của bé, đó cũng là quyền lợi của bé đấy. Nếu đi làm, bạn vắt sữa để trữ trong tủ lạnh, đến bữa ngâm nóng và đổ thìa cho bé. Chiều cao của bé gần bằng 6 tháng tuổi nếu là trai, 7 tháng tuổi nếu là gái (không mấy khi các mẹ thông tin về giới tính của con là thế nào nhỉ ?) cân nặng thì phù hợp tuổi tính trong khung phát triển của bé sinh ra nặng 3200-3300gr. Nhưng nếu so sánh cân nặng / chiều cao thì bé chỉ nằm trong khung phát triển của bé nặng 2700-2900gr khi sinh, thậm chí còn thiếu vài lạng nếu là bé trai. Như vậy bé còn gầy lắm. Cần cho bé tắm nắng hàng ngày 15 phút, sau tăng dần thời gian.

  20. Nguyễn Thanh Vũ

    Thưa bác sỹ!
    Con trai tôi sinh nặng 3,1kg, nay 6 tháng cháu nặng 7,3kg, như thế có bị nhẹ cân không ạ?
    cháu bú mẹ hoàn toàn nhưng rất ít bú, lại không chịu bú sữa ngoài nên tôi cho ăn dặm từ 4 tháng rưỡi. Cháu ra rất nhiều mồ hôi, nhất là lúc bú và chơi. Nhờ bác sỹ tư vấn có cần bổ sung vitamin, canxi hay kẽm… gì cho cháu không và bổ sung như thế nào? Cháu ăn dặm ngày 3 bữa, sử dụng bột ăn dặm bán sẵn, vào 9h, 15h và 19h (giờ tôi đi làm), chế độ ăn của cháu như thế đã ổn chưa ạ? Cảm ơn bác sỹ!

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Cân nặng của bé phù hợp với tháng tuổi. Bạn cần theo dõi chiều cao nữa nhé. Bạn cho ăn bột dặm nhiều quá, chỉ nên 2 bữa vào tháng tuổi này, sang tháng thứ 7-8 mới tăng lên 3 bữa, 9 tháng 4 bữa, mỗi bữa đảm bảo 200-250ml từ tháng thứ 7. Nếu bạn đi làm, nên vắt sữa để tủ lạnh, khi cho ăn ngâm nóng đổ thìa cho bé, sữa công thức cũng vậy nên đổ thìa. Nên chế biến bột từ thực phẩm tươi sống hàng ngày tốt hơn, đó chính là vitamin cần thiết cho bé. Hàng ngày phải cho bé tắm nắng 10-15 phút tăng dần theo tháng tuổi.

  21. mẹ Suri

    Thưa bác sĩ,
    con gái em sinh 2,8kg dài 48cm, sau 11 tháng nặng 4,2kg dài 52cm, sau 2 tháng nặng 5,1kg dài 56cm, 3 tháng nặng 5,7kg dài 59cm, 4 tháng nặng 6,1kg dài 62cm và 5 tháng nặng 6,4kg dài 65 cm. Bé bú sữa ngoài từ sau 2,5 tháng và có biểu hiện táo bón từ tháng thứ 3,5. Đến tháng thứ 4 sau 20 ngày điều trị bằng thuốc Chibi thì bé tiêu hóa bình thường, từ 1-3 ngày/lần. Khi bé 5 tháng, em có cho bé ăn bột ngọt chuối đào, từ 5-7 muỗng rồi 1/2 chén (2 muỗng bột (loại pha 1 muỗng sữa với 30 ml nước) + 90 ml nước) + 600-700ml sữa + 60-100ml nước.
    sau 1 tuần bé bị bón trở lại (đi phân có lọn), em dừng cho bé ăn dặm 2 ngày rồi để bé ổn định đường tiêu hóa lại. Qua tìm hiểu bà giúp việc, em thấy có thể nguyên nhân là do bé em lúc này không chịu uống nước nữa (bé phun mưa, ngậm rồi nhả). Em có thay đổi cho chút nước cam, nước mận (thức ăn dinh dưỡng HIIP) hòa vào nước cho bé uống. sau 1 ngày thì thấy bé đi phân sệt mềm.
    BS cho em hỏi, em có nên tiếp tục cho bé ăn dặm bột ngọt 1/2 chén/ngày, ngày 1-2 cữ + 500-700ml sữa + 100ml nước, nước hòa trái cây hay không? Làm thế nào để bé nhà em tăng cân tốt hơn? Nay bé em đã được gần 5,5 tháng. Xin BS tư vấn cách cho bé ăn, bú, uống nước,.. để bé phát triển theo đúng chuẩn. Cảm ơn BS.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Để bé tăng cân tốt thì phải cho bú mẹ vì sữa mẹ là tốt nhất, nếu đã cho ăn sữa công thức quá sớm thì phải chấp nhận vất vả mà vẫn phải lo lắng nhiều vì sẽ hay ốm vặt. Cân nặng và chiều cao đạt chuẩn của bé khi sinh nặng khoảng 3000 gr rồi, nghĩa là bé đã chuyển kênh phát triển tốt (khi sinh bé đã ở khung suy DD). Nếu táo bón kéo dài bé sẽ trở lại kênh SDD mất thôi bạn nhé. Hiện tại bạn nên tiếp tục cho bé ăn 4-5 bữa x 150-180 ml sữa công thức, 200ml bột/ ngày chia 2 bữa, (từ sau tháng thứ 6 trở đi tăng dần số bữa), 2 bữa phụ nước trái cây, sữa chua, pho-mai… thay đổi. Phải cho bé tắm nắng hàng ngày để cơ thể bé mới tổng hợp được vitamin D.

  22. Mẹ Nghé ọ Tý ọ

    Chào BS Thanh Hương – Meyeucon!
    Xin BS tư vấn giúp, con trai e sinh ngày 9/4/2011, sinh đủ tháng, nặng 3,6kg.
    1 tháng cháu nặng 5,2kg
    2 tháng nặng 6,4kg
    3 tháng nặng 8,2kg
    Cháu bú mẹ đến 3 tháng thì mẹ cháu mất sữa.
    Từ đó cháu bú bình 700-800ml sữa/ngày.
    Lúc 4 tháng nặng 8,7kg cao 62,1cm , đến giờ được 5 tháng nặng 8,85kg cao 84,7cm. Cháu bắt đầu mọc răng (2 răng cửa hàm dưới ) và từ lúc mọc răng thì ko chịu bú bình lúc thức, chỉ đổ thìa lúc thức được khoảng 60ml/lần, và lúc ngủ mới ti bình khỏang 120ml/lần. Mỗi ngày hiện tại cháu chỉ ăn khoảng 500 – 650ml sữa và bắt đầu tập ăn dặm 1 bữa bột Hipp/ngày (2/3 bát nước chấm bột = 1 thìa nhỏ bột Hipp pha với 40ml sữa ) .
    BS cho mẹ cháu hỏi :
    – Tháng này cháu tăng 1,5gr có phải ít quá không?
    – Lượng sữa cháu uống 1 ngày như vậy đã đủ chưa ạ? Nếu chưa đủ thì có thể bổ xung bằng thức ăn nào khác ko?
    – Cháu bắt đầu ăn dặm như thế có được không?
    – Cân nặng và chiều cao của cháu so với cân nặng lúc sinh ra có hợp lí không?

    Mong tin BS !

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      So với tháng tuổi trong khung phát triển của bé sinh 3,6 kg thì cân nặng hơi nhiều hơn khoảng 0,5 kg, chiều cao thiếu khoảng 1,5 cm, nhưng cân nặng / chiều cao thì tạm chấp nhận được, thừa khoảng 0,5 kg. Bạn nên cho bé ăn dặm bột mặn, nấu với thực phẩm xay nghiền từ thịt (các loại thay đổi), tôm, cua, cá, ngao…, rau củ, dầu, hiện tại 1 bữa/ ngày, mỗi bữa 100-150ml, tháng 6 tăng lên 2 bữa x 200ml để đến 8 tháng 4 bữa x 200-250 ml. Các bữa sữa nên pha bằng nước cháo loãng có thể sánh thơm bé sẽ thích ăn. Mặt khác khi mọc răng bé đau nên chịu khó đổ thìa. Bé cần phát triển theo hướng săn chắc và chiều cao. Bữa phụ là nước quả, pho-mai, sữa chua để bổ sung vitamin. Phải tắm nắng hàng ngày mới tổng hợp được vitamin D.

  23. Hoàng Thanh Phương

    Thưa bác sĩ, con gái tôi được 5.5 tháng, cân nặng khoảng 6.8kg, cao 65cm. Hai tháng đầu, mỗi tháng bé lên 1kg. Từ tháng thứ 3 trở đi, bé rất lười uống sữa nên lên cân chậm (tháng thứ 3 chỉ tăng 0.3kg). Hơn 3 tháng, tôi dùng nước cơm pha sữa cho bé thì ăn có khá hơn nhưng cũng chỉ được một thời gian. Vậy nên tôi đành cho bé ăn bột sớm, khi mới gần 4 tháng. Bé rất thích ăn bột, ăn 2 bữa, mỗi bữa khoảng một bát nước chấm. Mấy hôm nay, mỗi bữa bé đã ăn được một bát bột đầy, nhiều khi hết vẫn còn đòi ăn. Chế độ ăn một ngày của bé như sau:
    – 6h ngủ dậy, bú mẹ (nhưng chắc không được mấy vì mẹ ít sữa), uống 3 giọt vitamin D
    – 8h: ăn bột mặn (thịt/trứng/cá/tôm + rau)
    – 10h: uống khoảng 90ml sữa + nửa quả chuối (hoặc thay chuối bằng sữa chua, váng sữa)
    – 11h30: ăn bột ngọt (cho sữa công thức – tương đương 120ml – vào bột)
    – 14h: 90ml sữa công thức + nửa quả chuối
    – 17h: bột ngọt (bột nấu với 120ml sữa + 1/6 quả táo)
    – 20h: 90ml sữa công thức (nếu mẹ về sớm thì bú mẹ)
    – Bé đi ngủ lúc khoảng 9-10h tối, trong lúc ngủ thường dậy bú mẹ 1,2 lần, và 1 lần ăn thêm khoảng 90ml – 120ml sữa công thức, có hôm thì chỉ bú mà ko chịu ăn thêm sữa.
    Xin bác sĩ cho biết chế độ ăn như vậy có hợp lý không ạ, nếu không hợp lý thì cần thay đổi như thế nào? Tôi cảm thấy lượng chất bột bé ăn là hơi nhiều, nhưng bé lại rất thích ăn, và từ khi ăn bột bé mới lên cân trở lại (tháng vừa rồi bé tăng được 0.7kg). Ăn nhiều chất bột như vậy thì có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của bé không ạ?
    Xin cảm ơn bác sĩ!

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Cân nặng phù hợp tháng tuổi, chiều cao thì nhỉnh hơn 1 tháng, so sánh cân nặng / chiều cao thì bé thiếu khoảng 0,5 kg là không đáng kể. Đúng là thực đơn nhiều bột hơn 1 bữa. Bé phải ăn bột sớm không tốt cho hệ tiêu hóa vì 3 tháng men tiêu tinh bột chưa hoàn thiện. Cần cho bé bú mẹ nhiều hơn, bạn nên uống Obimin để bổ sung vi chất cho cả 2 mẹ con. Có thể nên nấu cháo với mía lấy nước cháo sánh pha sữa, không nên lấy nước cơm.

  24. Bùi Phương Trinh

    thưa bác sĩ!con trai tôi 4,5tháng cân nặng 6,3 kg,cháu không chịu uống sữa (bú bình) từ lúc nhỏ, nên mỗi lần cho uống sữa là tôi dùng muỗng đút rồi ngậm, nhè ra và khóc, mỗi ngày cháu uống trung bình từ 700-750ml sữa. Khoảng 2 tuần nay, tôi bắt đầu cho bé tập ăn bột, thấy bé chịu nuốt và ăn rất nhanh không như uống sữa. Xin hỏi cỡ tuổi của bé một ngày cho ăn bao nhiêu ml bột? tại tôi băn khoăn không biết cho bé ăn bột vậy có nhiều không nữa?mỗi ngày 70ml bột

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bạn nên nấu cháo với mía cho chút muối, rồi lấy nước cháo loãng pha sữa cho bé ăn có thể bé sẽ thích đấy. Chỉ nên 200ml/ ngày chia 2 bữa, bú mẹ vẫn là chủ yếu. Bé thiếu 1 kg nếu so trong khung khi sinh 3300gr (bạn không có thông tin này).

  25. Nguyen Thi Huong

    Chào meyeucon! Chào BS!
    Con trai cháu 4 tháng tuổi đã cho ăn váng sữa được chưa? Nếu ăn được thì nên cho ăn như thế nào thì bé sẽ hấp thụ được tốt nhất? Nếu chưa ăn được váng sữa thì ở độ tuổi này có thể ăn được gì xin BS cho biết và cách ăn như thế nào?
    Xin cảm ơn!

      • quỳnh thơ

        Chào bác sĩ!
        Bé nhà cháu lúc sinh ra được 2800gr bây giờ cháu 5,5 tháng được 8 kí như vậy cháu có phát triển đủ chuẩn không ạ? Cháu đang phân vân gần 2 tuần nữa cho bé ăn dặm nhưng trên thị trường có nhiều loại bột quá.Bác sĩ có thể tư vấn giúp cháu loại bột nào tốt không để cháu yên tâm cho bé ăn không ạ?Có nên cho bé uống thêm sữa ngoài không ạ, cháu định cho bé uống sữa P100?

  26. ha nguyen

    Chào meyeucon.org!
    Con trai tôi được 6 tháng, cháu nặng 8.6kg, cao 71cm (lúc sinh cháu nặng 3,7kg). Từ tháng thứ 3 trở đi, mỗi tháng cháu chỉ lên 0,4-0,5kg, cháu bú ít nên tôi cho cháu bú nhiều lần. Tuy nhiên mỗi lần bú chỉ đc 5 phút là cháu khóc ko bú nữa, nhiều khi còn không đến 5 phút. Tôi rất sốt ruột vì con bú ít, tăng cân chậm. Xin bác sĩ tư vấn giúp cháu tăng cân như vậy có đúng tiêu chuẩn không? chỉ số phát triển của cháu có bình thường không. Tôi bắt đầu cho cháu tập ăn mặn từ tháng này, xin bác sĩ tư vấn giúp chế độ ăn hợp lý (từ tháng thứ 5 tôi đã cho cháu ăn bột ngọt). Cảm ơn.

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      So với tháng tuổi thì cân nặng của bé thiếu vài lạng, chiều cao thì nhỉnh hơn 0,5 cm. Trung bình từ tháng 3-6 bé phải tăng khoảng 0,6-0,7 kg, như vậy không thiếu nhiều lắm. Hiện tại bạn cho ăn dặm là đúng rồi nhưng số bữa bột là 2, nấu thay đổi với thịt các loại, tôm, cá, cua, ngao…, rau củ xay nghiền và dầu mỡ nhé. Ngoài ra nên ăn bổ sung 2 bữa sữa công thức nữa, 2 bữa phụ thay đổi nước trái cây, sữa chua và pho-mai. Vẫn bú mẹ 6-8 lần ngày/đêm, bạn nên uống Obimin để bổ sung vi chất cho cả 2 mẹ con. Hàng ngày cho bé tắm nắng 20-30 phút tăng thời gian theo tháng tuổi.

  27. Đào Thị Tuyến

    thưa bác sĩ!con trai tôi 6 tháng cân nặng 7.8 kg,2 tháng gần đây mỗi tháng chỉ nên có 0.2kg.tôi cho cháu ăn dặm cháu ăn được 2 bữa ngon miệng rồi từ đó không ăn nữa tôi đã thử nấu nhiễu loại cho chàu thử nhưng vẫn không ặnkể cả bột ngọt lẫn mặn theo tư vấn của bs.cháu bú mẹ hoàn toàn vì tôi vẫn nhiều sữa nhưng không tăng cân.tôi thấy cháu có vẻ như không đói nhưng khi trong bữa cơm gia đình tôi lại thấy cháu rất muốn ăn thường có phản xạ vơ lấy thức ăn hoặc đòi ăn.cháu vừa qua đợt điều trị kiết lỵ 1 tháng,mới khỏi nhưng phân chưa ổn đinh.xin bác sĩ tư vấn giúp tôi làm thế nào tăng cân cho cháu và cho cháu chịu ăn dặm . .tôi thất nhiều chị em khuyên nên cho cháu uống thuốc B1 để kích thích tiêu hóa .cháu đã uống được thuốc B1 chưa ạ ?

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bé của bạn 6 tháng nặng 7,8 kg là đúng khung của những bé khi sinh nặng 3300gr đấy. Bạn chú ý cho bé tập ăn bột phải ăn từ loãng đến đặc dần, từ ít đến nhiều lên. Bé vừa nhiễm bệnh đường ruột thế thì làm sao lên cân được mà bạn sốt ruột. Theo bảng chuẩn thì sau 6 tháng bé cũng chỉ tăng trung bình 200- 300 gr/ tháng. Bạn và những người thân (bà, bác, cô, dì, người giúp việc) đều phải rửa tay xà-phòng thường xuyên mới được cho bé ăn, bế bé…. Có thể nấu cháo lấy nước cháo loãng pha sữa cho bé ăn. Cố thể cho bé uống Enterogermina (Pháp) để bù lại vi khuẩn có ích trong đường ruột đã bị mất khi điều trị lỵ trước đây.

Bình luận