Có tới 90% trường hợp phụ nữ mang thai bị nôn hoặc buồn nôn trong những tháng đầu, sau đó có khoảng 50% giảm đi vào tuần lễ thứ 14 nhưng vẫn còn khoảng 10% khi thai đã 20 tuần vẫn còn nôn. Một số rất ít còn nôn đến tận ngày sinh.
Trước khi dùng thuốc chống nôn, buồn nôn cần loại trừ những nguyên nhân gây nôn khác như viêm dạ dày, tụy, ruột thừa (dựa vào bệnh sử hay khám).
Thuốc thảo mộc đầu tiên có thể dùng là gừng: Gừng làm giảm co thắt dạ dày, làm gia tăng nhu động ruột từ đó làm giảm nôn, buồn nôn. Một nghiên cứu của các nhà khoa học tại Anh đối với những người có thai (dưới 20 tuần, bị nôn trầm trọng, phải nhập viện) uống mỗi ngày 4 lần, mỗi lần 250mg bột gừng khô đã làm giảm được nôn rõ rệt.
Gừng là vị thuốc tự nhiên có tác dụng chống buồn nôn
1.000mg bột gừng khô có tác dụng chống nôn tương đương với 10mg metoclopramid. Với liều điều trị nói trên, gừng không gây ra bất cứ tác dụng phụ có hại nào cho thai phụ, thai nhi.
Thuốc hoá dược đầu tiên cần dùng là vitamin B6: Đa số người có thai bị nôn, buồn nôn thường uống mỗi ngày 3 lần, mỗi lần 5mg. Thông thường với phụ nữ có thai nên bổ sung từ 2-10mg B6 hàng ngày. Đây là thuốc có hiệu quả, không gây tác dụng phụ nào cho thai phụ, thai nhi, được xem là thuốc đầu tay.
Vitamin B6 có trong nhiều loại thực phẩm
Nếu cải thiện chế độ ăn, sinh hoạt, dùng gừng, vitamin B6 không có hiệu quả có thể dùng thuốc chống nôn, buồn nôn khác nhưng cần lưu ý:
- Trong nhóm thuốc kháng histamin không nên dùng diphenylhydramin cho thai phụ vào 3 tháng cuối của thai kỳ. Có thể dùng kháng histamin khác như meclizin.
- Thuốc chống nôn domperidon kích thích nhu động ruột của ống tiêu hoá làm tăng trương lực cơ thắt tâm vị, tăng độ giãn của cơ thắt môn vị sau bữa ăn do đó chống được nôn, buồn nôn (do tính kháng dopamin của thuốc). Thuốc chưa gây quái thai, tuy nhiên để đảm bảo an toàn không nên dùng cho người có thai.
- Thuốc chống nôn metoclopramid làm tăng nhu động của hang vị, tá tràng, hỗng tràng, giãn phần trên dạ dày, làm cho dạ dày rỗng nhanh nên giảm được sự trào ngược từ dạ dày, tá tràng lên thực quản, nhờ thế mà chống được nôn (do tính kháng dopamin của thuốc). Nó qua được nhau thai khi thai đủ tháng. Chưa có nghiên cứu đầy đủ trên người về tính an toàn cho thai, vì vậy không nên dùng cho người có thai.
Với những thuốc có nhiều tác dụng phụ này cần dùng tại các cơ sở y tế theo sự chỉ định, theo dõi của thầy thuốc. Các thuốc đã có khuyến cáo tuyệt đối không được dùng cho người có thai.
DS. Vũ Trung Hải – SKĐS
