1. Cải bắp, củ cải, cải xanh

Đây là những loại rau kiềm tính, hầu như không có nhân purin, tính mát, vị ngọt, có công dụng lợi quan tiết, hành phong khí, trừ tà nhiệt (Thực tính bản thảo), trừ phong thấp (Tùy tức cư ẩm thực phổ), rất thích hợp với người bị phong thấp nói chung và thống phong nói riêng.

2. Súp lơ

Súp lơ tính mát, vị ngọt, công dụng thanh nhiệt, lợi tiểu, thông tiện nên là thực phẩm rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh gout. Ngoài ra, nó là một trong những loại rau chứa ít nhân purin, yếu tố làm tăng axit uric trong máu.

3. Dưa chuột (Dưa leo)

Dưa chuột tính mát, vị ngọt, tác dụng thanh nhiệt, giải độc nên có khả năng làm tăng bài tiết acid uric qua đường tiết niệu.

4. Cà

Các loại thực phẩm họ cà như: cà pháo, cà bát, cà tím…đều là những thực phẩm kiềm tính và hầu như không chứa nhân purin. Nghiên cứu hiện đại cho thấy cà còn có tác dụng lợi niệu ở một mức độ nhất định.

5. Bí đỏ

Bí đỏ là thực phẩm có tính ấm, vị ngọt, có tác dụng giảm mỡ máu và hạ đường huyết, là loại thực phẩm kiềm tính và hầu như không chứa nhân purin. Đây là một trong những thực phẩm lý tưởng cho người bị cao huyết áp, rối loạn lipid máu, béo phì và tăng acid uric trong máu.

6. Quả anh đào (cherries), dâu tây,  kiwi

– Quả anh đào là loại quả chua chứa hàm lượng vitamin C cao (12%). Theo kết quả nghiên cứu của nhóm khoa học thuộc Trường đại học British Columbia ở Vancouver, Canada vừa công bố, vitamin C rất hiệu quả trong việc làm giảm lượng axit uric trong máu. Người bị gout mỗi ngày ăn tối thiểu nửa ký sẽ cảm thấy dễ chịu và bớt đau.

– Một chén dâu tây tương đương 144 gam chỉ cung cấp 45 calories nhưng là một nguồn dinh dưỡng tuyệt vời về hàm lượng vitamin C (82mg) và flavonoids. Không chỉ làm đẹp da, chống lão hóa, vitamin C trong dâu tây giúp ngăn ngừa bệnh gout rất hiệu quả.

– Kiwi có nhiều vitamin A, C, E giúp phòng chống nhiều bệnh. Là trái cây có nhiều dinh dưỡng, kiwi chứa nhiều kali và hàm lượng vitamin C cao hơn cam. Có thể ăn quả tươi, trái cây hỗn hợp, trộn xà lách… tốt cho người bị gout.

7. Dưa hấu, lê, táo, nho

Đây là loại quả có tính mát, vị ngọt, chứa nhiều nước, khoáng chất, muối kali và hầu như không có nhân purin. Là loại quả kiềm tính, dùng rất tốt cho bệnh nhân bị bệnh gút cấp tính và mãn tính.

8. Quả chứa nhiều vitamin C

Những loại quả chứa nhiều vitamin C đó là: cam, chanh, bưởi, quýt… Đây là những quả nên có trong thực đơn hằng ngày của bệnh nhân bị bệnh gout. Bởi vì vitamin C  có tác dụng trong  ngăn ngừa và chữa trị bệnh gút. Ngoài ra, nếu bệnh nhân gút bị đau quá mức, có thể pha ¼ muỗng canh vitamin C vào nước, uống mỗi lần cách nhau bốn giờ, uống liên tục trong 3-4 ngày để làm giảm cơn đau.

9. Bí xanh

Cũng như bí đỏ, bí xanh tính mát, vị ngọt đạm, có tác dụng thanh nhiệt tiêu đàm, lợi tiểu tiện, giải độc, giảm béo. Là thực phẩm nên có trong thực đơn của người bị bệnh gout do nó nhiều nước, hầu như không có nhân purin, lợi tiểu làm tăng quá trình thải acid uric qua nước tiểu

10. Sữa bò

Sữa là nguồn thực phẩm giàu chất dinh dưỡng, bổ sung chất đạm, nhiều nước, lại chứa rất ít nhân purin. Đây là loại nước uống nên có trong chế độ dinh dưỡng hằng ngày cho bệnh nhân bị bệnh gút cả cấp tính và mãn tính.

1. Thực phẩm nên tránh

Acid uric được tạo thành từ ba nguồn: thoái giáng từ các chất có nhân purin do thức ăn đưa vào, thoái giáng các chất có nhân purin từ trong cơ thể và tổng hợp các purin từ con đường nội sinh. Do đó bệnh nhân gout nên:

– Hạn chế tối đa những thực phẩm giàu đạm có gốc Purin như : hải sản, các loại thịt có màu đỏ như : Thịt trâu, bò, ngựa, thịt dê…; Phủ tạng động vật như : Lưỡi, lòng, tim, gan, thận, óc…; Trứng gia cầm nói chung, nhất là các loại trứng đang phát triển thành phôi như trứng vịt lộn.

– Bạn cũng nên hạn chế các loại đậu ăn cả hạt như : đậu Hà Lan, đậu trắng, đậu đỏ, đậu xanh…,Các chế phẩm từ đậu nành như : Đậu phụ, sữa đầu nành, tào phớ… nhìn chung ít làm tăng acid uric hơn các loại đậu chưa chế biến.

– Giảm các thực phẩm giàu chất béo no như: Mỡ, da động vật. Chế biến thức ăn nên luộc, nấu canh, hạn chế rán, chiên, nướng.

– Đối với bệnh nhân có tầm vóc trung bình nên ăn < 100g/ ngày thực phẩm giàu đạm.

– Không nên ăn tất cả các loại thực phẩm có tốc độ tăng trưởng nhanh như : Măng tre, măng trúc, măng tây, nấm, giá, bạc hà (dọc mùng) vì sẽ làm gia tăng tốc độ tổng hợp acid uric trong cơ thể.

– Một số loại thức ăn cần hạn chế sôcôla, cacao, nấm, nhộng, rau giền… Cần tránh ăn những thức ăn chua như nem chua, dưa hành muối, canh chua, hoa quả chua… vì chính những chất chua làm cho axit uric tăng cường lắng đọng vào khớp cấp tính. Bệnh nhân mắc chứng béo phì cần áp dụng chế độ ăn giảm mỡ, giảm kalo.

2.Các loại đồ uống :

– Tuyệt đối không uống bất kỳ một dạng chất cồn nào như : Rượu, bia, cơm rượu, nếp than… nó không những làm tăng nồng độ axit uric trong máu mà còn làm hạn chế thải qua đường tiểu.

– Những người có nguy cơ mắc bệnh gout nên tránh các loại nước uống có chứa hàm lượng đường fructose cao, nước uống có ga chẳng hạn như nước soda, nước hoa quả. Những loại nước uống này không chỉ khiến bạn dễ dàng tăng cân mà còn kích thích cơ thể sản xuất ra axit uric nhiều hơn.

– Giảm các đồ uống có tính toan như : nước cam, chanh, nước trái cây giàu vitamin C vì làm tăng nguy cơ kết tinh urate ở ống thận, tăng nguy cơ sỏi thận.

– Không quên uống nhiều nước sẽ làm tăng lượng nước tiểu, sẽ đào thải được nhiều acid uric ra ngoài. Nên uống khoảng 2-3 lít/ngày khi đang uống thuốc trị bệnh.

Một chế độ ăn uống và tập luyện hợp lý là cách tốt nhất để phòng ngừa bệnh gout

1. Cách phòng tránh

Gout một bệnh rối loạn chuyển hóa purin do sự lắng đọng axit uric ở khớp, gây viêm khớp với biểu hiện đặc trưng là sưng, nóng, đỏ, đau,… Để phòng tránh bệnh này bạn nên tuân thủ các quy tắc sau:

– Duy trì cân nặng hợp lý, tránh thừa cân, béo phì. Nếu bạn đang thừa cân hay béo phì thì việc giảm cân qua ăn uống lành mạnh và thường xuyên hoạt động thể chất là điều rất quan trọng. Nghiên cứu cho thấy giảm cân có thể làm giảm nồng độ acid uric và giảm xuất hiện các cơn gút cấp.
– Nếu bạn nghiện rượu, bạn nên giảm hoặc ngưng hoàn toàn. Uống nhiều bia hoặc rượu mạnh làm tăng cơ hội mắc bệnh gút. Cụ thể, việc uống rượu nhiều sẽ làm sản sinh Acid lactic. Acid lactic sẽ tranh chấp đào thải với Acid uric, làm cho lượng Acid uric không thể thoát ra ngoài hoặc thoát với khối lượng không đủ.

– Bạn nên uống ít nhất 2-3 lít nước mỗi ngày vì nó giúp hoà tan acid uric trong cơ thể và loại bỏ theo đường tiết niệu ra ngoài. Hạn chế ăn những loại thực phẩm có nhiều purin (như phủ tặng động vật, các loại thịt đỏ,các hải sản,…) bởi nó có thể gây tăng Acid uric. Những người ăn nhiều hải sản và thịt (đặc biệt là thịt nội tạng như gan, thận, não, tim) cũng có nguy cơ mắc bệnh gút.

– Hằng ngày nên dành ra tối thiểu là 30 phút vận động nhẹ bằng các bài thể dục, đi bộ…
– Ngoài ra, ở lứa tuổi 30 trở lên, nên tránh những thay đổi đột ngột của cơ thể, như đang nóng mà tắm nước lạnh, sốc cơ thể … có thể sẽ là tác nhân để sự chuyển hoá từ acid uric thành muối urat diễn ra.

2. Cách làm giảm các cơn đau do gout

Gout gây viêm khớp với biểu hiện đặc trưng là sưng, nóng, đỏ, đau, phù nề, căng bóng, hay gặp ở khớp bàn ngón chân cái, khớp bàn ngón tay, khớp cổ tay, cổ chân,… Những biện pháp sau đây sẽ giúp bạn làm giảm các cơn đau do gout

– Dùng đá chườm trực tiếp hoặc cho vào túi chườm đắp lên vùng khớp bị sưng viêm khoảng 10 – 15 phút. Đây là giải pháp có tác dụng làm giảm cảm giác đau đớn đã được các chuyên gia thuộc Đại học Y New Jersey (Mỹ) kiểm chứng.

– Bạn có thể ngâm chân bằng nước ấm có pha chút muối biển Epsom rất có lợi với bệnh nhân mắc gút. Trong muối Epsom, các chuyên gia tìm thấy một hàm lượng lớn chất magie. Việc bổ sung magie rất có lợi cho tim mạch, kích thích lưu thông máu, giúp thải loại độc tố. Nếu không có muối Epsom thì bạn cũng có thể dùng những loại muối thông dụng để thêm vào nước ngâm chân, cũng sẽ mang lại hiệu quả như mong muốn.
– Uống nhiều nước: Uống nhiều nước trong ngày giúp các khớp làm việc tốt hơn và khỏe mạnh hơn. Ngoài ra, cần tránh xa thức uống có ga và nhiều carbonate, vì những loại thức uống này khiến bệnh tình càng trầm trọng hơn.
– Ăn các thực phẩm giàu chất xơ nói chung như dưa leo, ra cần, ra họ cải, táo, lê, nho…giúp làm chậm quá trình hấp thu đạm, làm giảm thoái hoái biến đạm để sinh năng lượng nên giảm sự hình thành acid uric.Tránh tập thể dục quá mức: Tập thể dục như thế nào phải dựa vào tuổi tác, trọng lượng và tiền sử bệnh tật. Bạn nên đến bác sĩ để được tư vấn chế độ ăn uống và tập luyện phù hợp.
– Uống nước ép cherry: Nhiều nghiên cứu khoa học chứng minh rằng nước ép cherry giúp loại bỏ hàm lượng axit uric trong cơ thể. Ngoài ra, những loại quả mọng khác như quả dâu, quả nho đỏ, chuối cũng được xem là thức uống hằng ngày cho bệnh nhân gút.

– Ăn các thực phẩm giàu vitamin C: Vitamin C giúp ngăn ngừa và chữa trị bệnh gút. Nếu bệnh nhân gút bị đau quá mức, có thể pha ¼ muỗng canh vitamin C vào nước, uống mỗi lần cách nhau bốn giờ, uống liên tục trong 3-4 ngày để làm giảm cơn đau.

– Nếu cơn đau dữ dội không thể chịu đựng được bạn có thể uống các thuốc giảm đau. Tuy nhiên, không nên lạm dụng chỉ nên dung khi thật cần thiết.

1. Chế độ ăn, uống, vận động

– Đa số bệnh nhân gout sẽ phải uống thuốc giảm axit uric suốt đời.Tuy nhiên, trong một vài trường hợp, một số người có thể giảm mức axit uric đến bình thường bằng cách kiểm soát trọng lượng của mình. Có một chế độ ăn uống hợp lý khoa học, duy trì cân nặng ở mức độ có thể chấp nhận được. Giảm các chất có chứa nhiều purin như phủ tạng động vật, thịt, cá, tôm, cua.. Nên ăn một số loại thực phẩm như ngũ cốc, bổ sung thêm các loại rau xanh, cà rốt, đậu phụ, nước ép hoa quả vào chế độ ăn hằng ngày của bạn.

– Không uống rượu bia bởi vì nó uống rượu nhiều sẽ làm sản sinh Acid lactic. Acid lactic sẽ tranh chấp đào thải với Acid uric, làm cho lượng Acid uric không thể thoát ra ngoài hoặc thoát với khối lượng không đủ.

– Uống nhiều nước 2-4 lít/ ngày nhất là các nước có bicarbonat,giúp các khớp làm việc tốt hơn và khỏe mạnh hơn. Ngoài ra, cần tránh xa thức uống có ga và nhiều carbonate, vì những loại thức uống này khiến bệnh tình càng trầm trọng hơn.

– Tập luyện những môn thể dục nhẹ nhàng như đi bộ… bạn nên đến bác sĩ để được tư vấn những hoạt động phù hợp vói bạn.

2. Các loại thuốc điều trị

Nguyên tắc chung của điều trị bệnh gout là:

– Chống viêm khớp trong các đợt cấp thường sử dụng các loại thuốc chống viêm loại không steroid. Tuy nhiên, các loại thuốc này người bệnh không nên tự ý mua bời vì nó có một số tác dụng phụ như: ức chế tủy xương, rụng tóc, tổn thương gan, ức chế hô hấp. Không được dùng corticoid để điều trị bởi vì khi hết thuốc thì khớp bị viêm trở lại, ngoài ra nó còn làm tăng axit uric máu.

– Hạ acid uric máu để phòng những đợt viêm khớp cấp tái phát, ngăn ngừa biến chứng thuốc này bao gồm các nhóm thuốc như thuốc làm tăng đào thải axit uric niệu, nhóm thuốc làm giảm sinh tổng hợp axit uric và nhóm cuối cùng là làm tiêu axit uric trong máu.

– Điều trị các bệnh lý kèm theo đặc biệt là nhóm các bệnh lý rối loạn chuyển hóa như: tăng huyết áp, đái tháo đường, tăng mỡ máu, béo phì

– Cần điều trị viêm khớp cấp trước. Chỉ sau khi tình trạng viêm khớp đã hết hoặc thuyên giảm mới bắt đầu dùng thuốc hạ aicd uric máu.

– Để điều trị có hiệu quả cần thường xuyên kiểm tra acid uric máu và niệu, kiểm tra chức năng thận

1. Nguyên nhân

– Bệnh gout do rối loạn men: trường hợp này rất hiếm và rất nặng, nguyên nhân do thiếu men HGPT nên lượng acid uric tăng cao ngay từ nhỏ, bệnh có các biểu hiện về toàn thân, khớp, thần kinh, thận.

– Bệnh gout nguyên phát: thể này hay gặp nhất chiếm tới 85% các trường hợp, có tính gia đình và di truyền do rối loạn chuyển hóa purin.

– Bệnh gout thứ phát: do acid uric trong máu có thể tăng thứ phát do những nguyên nhân sau :

Do tiêu thụ những loại thức ăn có chứa nhiều purin (gan, lòng, thịt, cá, nấm, tôm, cua), uống nhiều rượu, bia. Thực ra đây chỉ là những tác nhân phát động bệnh hơn là nguyên nhân trực tiếp.

Do trong cơ thể tăng cường thoái giáng purin nội sinh (phá hủy nhiều tế bào, tổ chức) liên quan đến các bệnh lý huyết học như bệnh đa hồng cầu, leucemie kinh thể tủy, hodgkin, sarcom hạch, đa u tủy xương, hoặc do sử dụng những thuốc diệt tế bào để điều trị các bệnh u ác tính.
Do giảm thải acid uric qua thận: viêm thận mạn tính, suy thận làm cho quá trình đào thải acid uric giảm và ứ lại gây bệnh.

2. Triệu chứng

– Các triệu chứng đầu tiên thường gặp là ngón cái sưng đỏ và đau nhức. Cơn đau thường xuất hiện đột ngột vào ban đêm, bệnh nhân thường thức dậy vì đau khớp.

– Thường thì cơn đau sẽ xảy đến sau một tác động vật lý nào đó tại chỗ bị đau, hoặc sau một sự kiện về dinh dưỡng (ăn nhậu, tiệc tùng).

– Đau thường xuất hiện ở các khớp bao gồm các khớp mắt cá chân, bàn chân, đầu gối, cổ tay, khuỷu tay và khớp nhỏ của bàn tay, có khi ở những khớp nhỏ có ở khắp nơi trên cơ thể. Các tinh thể muối urate gây viêm khớp, dẫn đến sưng đỏ, nóng, đau, và cứng khớp.

Hình thành các hạt tôphi dưới da sau hằng chục năm sau khi xuất hiện cơn gout đầu tiên

– Hình thành các hạt tôphi dưới da sau hằng chục năm sau khi xuất hiện cơn gout đầu tiênNhững hạt tôphi này hay thấy ở vành tai, khuỷu tay, ngón chân cái, gót chân, mu bàn chân, gân achile.

– Hầu hết các bệnh nhân có các cơn đau tái phát trong vòng vài năm, tuỳ theo thể trạng và lối sống, mà thường là từ 1-3 năm. Nếu không chữa trị, trong giai đoạn sau, các cơn đau khớp cấp sẽ gây tổn thương nhiều khớp, làm tổn thương khớp, mất vận động, đau mãn tính và hình thành cục tôphi (do tinh thể urat lắng đọng trong mô mềm).

3. Biến chứng

Khi bị mắc bệnh mà điều trị không đúng hoặc không được điều trị bệnh để lại những biến chứng khó lường và có thể dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí có thể là tử vong. Những biến chứng thường gặp là:

– Biến chứng thường gặp nhất là các biến chứng liên quan đến cơ-xương-khớp. Đó là tình trạng hủy hoại khớp, đầu xương, làm bệnh nhân tàn phế.

Do sự hình thành các hạt tôphi bị loét vỡ, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập vào trong khớp gây viêm khớp nhiễm khuẩn, có thể dẫn đến nhiễm khuẩn huyết-biến chứng nguy hiểm có thể dẫn đến tử vong.

– Đối với bệnh nhân bị gout mạn tính có thể có lắng đọng muối urat trong thận tạo thành sỏi thận. Bên cạnh đó, người bệnh còn có các nguy cơ: tăng nguy cơ thận ứ nước ứ mủ, suy thận, tăng huyết áp, tai biến mạch máu não, nhồi máu cơ tim…

– Những biểu hiện của bệnh dễ bị chuẩn đoán nhầm với bệnh viêm khớp dạng thấp, viêm khớp nhiễm khuẩn. Việc điều trị những bệnh này dễ có hiện tượng dị ứng với kháng sinh và một số biến chứng khi dùng thuốc trong một thời gian dài như: lao xương, gãy xương, đái tháo đường, tăng huyết áp.

– Việc sử dụng các thuốc chống viêm không steroid có thể gây tổn thương nhiều cơ quan như máu, thận, tiêu hóa…