1. Dinh dưỡng

Tất cả trẻ em nói chung và trẻ bị bệnh tim bẩm sinh (BTBS) nên được cho ăn uống điều độ, đủ chất dinh dưỡng với phong phú các loại thực phẩm, đặc biệt là rau xanh và trái cây.

Trẻ mắc bệnh tim thường hay mệt, khó ăn và dễ nôn. Nên cho trẻ ăn từ từ, chia thành nhiều bữa nhỏ. Bố mẹ nên theo dõi sát sự phát triển của trẻ qua cân nặng để có chế độ dinh dưỡng hợp lý.

2. Thuốc

Trẻ bị BTBS sẽ được bác sĩ chỉ định các loại thuốc khác nhau tùy theo loại bệnh tim và mức độ nặng nhẹ của bệnh.

Cho trẻ uống thuốc theo đúng hướng dẫn của bác sĩ, không tự ý ngưng thuốc hay tăng giảm liều thuốc vì sẽ khiến bệnh tim trở nên nặng hơn, gây nguy hiểm cho trẻ.

Trong khi dùng thuốc nếu trẻ xuất hiện bất kỳ triệu chứng nào bất thường, gia đình nên báo ngay cho bác sĩ.

3. Chăm sóc chu đáo, giữ gìn sức khỏe cho trẻ

Trẻ cần giữ vệ sinh răng miệng tốt để tránh bị nhiễm trùng vùng răng miệng, dẫn tới nhiễm trùng máu và nội mạc tim. Bố mẹ nên hướng dẫn trẻ đánh răng, súc miệng sau mỗi bữa ăn và đưa trẻ đi khám răng khoa định kỳ (6 tháng/lần). Khi trẻ bị sâu răng hay nhổ răng, cần báo với bác sĩ nha khoa về tình trạng BTBS của trẻ để bác sĩ có hướng xử lý.

Trẻ bị BTBS rất dễ bị ốm, đặc biệt là khi thay đổi thời tiết. Nên giữ ấm cho trẻ khi trời lạnh, cho trẻ uống đủ nước khi trời nóng, tránh ở những nơi ẩm thấp, thiếu ánh sáng, tránh cho trẻ tiếp xúc với bụi, khói thuốc lá, những người bị bệnh có thể lây cho trẻ.

Không hạn chế hay cấm đoán trẻ bị BTBS vui chơi hay tham gia hoạt động thể dục thể thao. Vận động ở mức vừa phải giúp tăng khả năng hoạt động của tim, tăng cường tâm lý, tinh thần, giúp phát triển thể chất trẻ. Tuy nhiên, không cho trẻ vận động mạnh hay quá nhiều, tránh để trẻ gắng sức.

4. Khám sức khỏe định kỳ

Trẻ bị BTBS nên được khám định kỳ thường xuyên theo chỉ định của bác sĩ. Dù trẻ không có dấu hiệu gì bất thường cũng nên khám theo lịch hẹn để bác sĩ đánh giá diễn tiến của bệnh, phát hiện các biến chứng cũng như điều chỉnh lại liều lượng thuốc cho phù hợp với trẻ.

Với những trẻ đã được phẫu thuật điều trị BTBS cũng nên đi kiểm tra sức khỏe định kỳ, vì một số BTBS vẫn cần phải theo dõi sau phẫu thuật và khi lớn lên, để hạn chế một số vấn đề khác về sức khỏe có thể xảy ra.

Bố mẹ nên theo dõi và đưa trẻ khám lại ngay nếu có bất kỳ triệu chứng nào khác thường như: sốt, ho nhiều, nôn mửa, ỉa chảy kéo dài, quấy khóc, khó thở, rên rỉ, co giật hay hôn mê.

1. Bệnh tim bẩm sinh là gì?

Bệnh tim bẩm sinh (BTBS) là các dị tật của tim và mạch máu lớn xảy ra trong 2 tháng đầu của thai kỳ, vào lúc hình thành các buồng tim, van tim, các nút thần kinh tự động tạo nhịp tim, hệ thần kinh dẫn truyền của tim và các mạch máu lớn.

Tần xuất mắc khoảng từ 0,7-0,8% , tỷ lệ tử vong khoảng 5 – 10% trong tổng số các trường hợp chung của BTBS.

2. Các dạng thường gặp của BTBS

Thông liên thất

Thường là một phần dị tật gặp trong nhiều hội chứng đặc biệt do những bất thường về nhiễm sắc thể và ở các bà mẹ nghiện rượu trong lúc mang thai.

Thông liên thất chiếm khoảng 30% trường hợp của BTBS. Bệnh này có thể chẩn đoán trước qua siêu âm tim thai, và có thể can thiệp ở bất kỳ độ tuổi nào của trẻ.

Thông liên nhĩ

Thông liên nhĩ chiếm khoảng 10% và thường gặp ở trẻ gái nhiều gấp 2 lần trẻ trai. Lỗ thông ở tâm nhĩ này có thể đóng lại trước khi trẻ được 2 tuổi.

Đối với thông liên nhĩ lỗ nhỏ có thể không điều trị mà chỉ cần theo dõi bằng siêu âm hàng năm. Thông liên nhĩ lỗ vừa thì nên can thiệp ngoại khoa để đóng lỗ thông, trẻ trai có thể mổ lúc 5 tuổi, trẻ gái tốt nhất sau tuổi thiếu niên.

Còn ống động mạch

Trường hợp này không thể chẩn đoán được trước sinh và chiếm khoảng 10% số ca BTBS.

Còn ống động mạch cần can thiệp bằng các ống thông tim hoặc mổ tim cắt đóng ống, khả năng phẫu thuật thành công cao.

Tứ chứng Fallot

Tứ chứng Fallot này bao gồm: thông liên thất, động mạch chủ lệch sang phía thất phải, hẹp đ­ường ra của thất phải và phì đại thất phải.
Bệnh này thường gặp 10-15% các bệnh tim bẩm sinh nói chung và có thể chẩn đoán trước sinh bằng siêu âm.

Phương pháp xử lí tốt nhất là điều trị triệt để chữa các loại dị tật trong tim, thường được chỉ định với trẻ em trên 2 tuổi.

Thông sàn nhĩ thất

Trước đây gọi thông sàn nhĩ thất là “ống nhĩ thất”, gặp khoảng 4%. Biểu hiện lâm sàng và tiến triển tự nhiên của bệnh tùy thuộc vào mức độ nặng của thông liên thất hoặc thông liên nhĩ.

Thông sàn nhĩ thất có thể chẩn đoán sớm trước sinh qua siêu âm. Tốt nhất trẻ được phát hiện bệnh nên được mổ trước 6 tháng tuổi để tránh tăng áp lực động mạch phổi, dẫn đến nhiều biến chứng nguy hiểm.

Bệnh tim là bệnh nguy hiểm nhưng có thể can thiệp với kết quả tốt nếu được phát hiện sớm. Thông qua khám thai định kỳ và sàng lọc trước sinh, và khám sức khỏe định kỳ cho trẻ em, chúng ta có thể phát hiện được các tình trạng có nguy cơ mắc bệnh tim bẩm sinh để có kế hoạch theo dõi và xử trí. Hãy giành cho trẻ một tương lai tốt nhất!