Giáo dục - Tâm sinh lý trẻ

Dạy con biết chữ từ tuổi lên 2

Nhồi nhét, sách vở đang trở thành nỗi lo của trẻ em Việt Nam kể cả khi chưa kịp vào lớp 1. Thế nhưng có nhiều cách tự nhiên để trẻ có thể tiếp thu “cái chữ” mà không cần phải đi lò luyện thi đấy.

GS Nguyễn Công Khanh, chuyên gia tâm lý trẻ em ở ĐH Quốc gia Hà Nội, từng có nhiều năm nghiên cứu ở Australia, cho rằng:Từ trước đến nay, trẻ 1-2 tuổi chỉ được dạy nói thuần túy, vậy có thể kết hợp với dạy đọc. Lứa tuổi này cũng là lứa tuổi thiên tài về trí nhớ, trẻ có khả năng ghi nhớ rất tốt. Việc tiếp nhận thông tin cũng khác với khi trẻ đã lớn, chúng học bằng mọi giác quan, vì vậy có cơ sở để cha mẹ vừa dạy con nói và vừa dạy con biết đọc”.

Hãy cho bé tiếp thu chữ cái một cách tự nhiên

Bé Chíp nhà chị Ngân được mẹ tập cho làm quen với chữ từ khi 1,5 tuổi. Bây giờ Chíp 4 tuổi nhưng đã có thể đọc truyện vanh vách. Mà cách dạy của chị Ngân rất đơn giản, không sách vở, không gây áp lực cho con, tất cả chỉ đơn giản là vừa chơi vừa học.

Khi bé Chíp được hơn 1,5 tuổi, chị Ngân mua về cho con một bảng chữ cái to, đầy màu sắc, mỗi chữ cái to bằng quân bài tú-lơ-khơ cho con chơi. Để con dần dần thuộc mặt chữ, chị nghĩ ra cách chơi đồ hàng với con. Hàng tối, cả nhà chơi đồ hàng, bố mẹ đóng vai là khách, cho bé Chíp là chủ quán, oai lắm nhé! “Bác ơi bán cho tôi chữ A, chữ B,…” và với sự giúp đỡ của bố hoặc mẹ bé sẽ lần tìm ra đúng chữ “khách hàng” cần mua. Ban đầu bé cần sự giúp đỡ của bố mẹ, sau này nếu bé tự tìm ra đúng chữ, cha mẹ hãy vỗ tay cổ vũ, khen và động viên để bé có hứng thú hơn trong việc ghi nhớ mặt chữ.

Để dạy Chíp ghép chữ, chị lấy mấy chữ liền để ghép được tên con, tên bố mẹ, tên ông bà hay những từ đơn giản như: bố, mẹ, gà, mèo, chim… Sau đó, để con ghi nhớ, chị lại đặt hàng sẵn để mua, tức là để con tự xếp thành các chữ đúng thì mẹ mới mua, xếp sai là Chíp sẽ… ế hàng. Vì sợ ế hàng và có hứng thú với trò chơi này nên Chíp nhớ nhanh lắm.

Khi con tự thuộc mặt chữ rồi, chị Ngân dạy con đánh vần bằng cách hay nói vần với con, ví dụ: “Hôm nay nhà mình ăn rau: A-I-AI…, tráng miệng bằng quả A-M-AM…, đố con hai món đó là gì?”. Chíp sẽ ngẫm nghĩ một lúc, loại trừ dần sẽ ra rau cải và quả cam.

Khi Chíp 2 tuổi, chị Ngân dạy con ghép dấu bằng cách thỉnh thoảng lại đố con ví dụ B ghép với E thành BE thêm dấu sắc thành BÉ, và làm tương tự với các dấu huyền, ngã, hỏi… Chíp cứ hiểu thế nào là ghép thế ấy, mẹ không cần cầu kì phải ghép thành từ có nghĩa hay không.

Thành quả sau những buổi chơi mà học của cả nhà là bây giờ dù mới hơn 3 tuổi, nhưng Chíp đã thuộc hết các mặt chữ cái, ghép chữ rất giỏi và đánh vần cũng khá siêu.

Khi chơi đồ hàng với con, khi tắm cho bé, hoặc khi mẹ nấu ăn, Chíp ngồi loay hoay với bảng chữ cái, mẹ Chíp vẫn ngân nga dạy con: B ghép với A thành BA, M ghép với E thành MẸ, chữ K ghép với chữ H thành chữ KH…. Cứ thế với tất cả các chữ và với trí nhớ của trẻ con, Chíp học rất nhanh mà không cần bất cứ nguyên tắc nào về nguyên âm hay phụ âm. Sau một thời gian kiên trì vừa chơi vừa học, bé Chíp đã học xong chữ một cách thoải mái mà không cần đau đầu nhớ nguyên tắc, không phải bị ba mẹ ép ngồi vào bàn học hay đến các lớp dạy chữ trước khi vào lớp 1.

Khi được 4 tuổi, Chíp dã có thể đọc truyện tranh có các câu ngắn và khi 4 tuổi rưỡi đã đọc tốt các truyện dài.

Theo chị Ngân, với lứa tuổi này, các bé cần rèn luyện trí nhớ và tự tìm ra nguyên tắc chứ không bắt con học theo nguyên tắc sẵn có nào. Dạy con bằng cách vừa chơi kết hợp với học và buôn chuyện như vậy thì vô tình các câu chuyện đó sẽ khiến con thích thú và phải ghi nhớ. Có lẽ mỗi lần như thế lại vạch vào não bé một rãnh nhỏ để ghi nhớ những điều đã được trải qua.

Các mẹ nên nhớ, chỉ đố bằng lời đấy nhé, mẹ nói con trả lời chứ không bắt con động đến sách vở gì đâu! Và trẻ con thường rất hay quên, vì vậy thỉnh thoảng phải lặp lại trò chơi hoặc dưới hình thức khác để con ghi nhớ.

Bây giờ chị Ngân cũng đang dạy con gái thứ 2 như vậy nhưng vì bận rộn hơn nên con gái sau ít được mẹ đố hơn và đố muộn hơn, 3 tuổi bây giờ mới bắt đầu đố ghép dấu.

Đối với tập viết cũng vậy, chị không cho con gái tập viết trước (trừ việc các cô cho tập viết ở trường mẫu giáo). Khi mới đi học, Chíp cũng chỉ được điểm 7 tập viết thôi, nhưng không vì thế mà chị Ngân buồn vì không cho con đến các lò luyện viết chữ đẹp từ trước. Chị dạy cho bé dần dần, Chíp cũng tiến bộ và được điểm 9, điểm 10. Và một điều rất đặc biệt là Chíp vẫn thích đi học lắm vì vẫn còn nhiều điều mới mẻ cần học dù có rất nhiều thứ bé đã biết.

Siêu âm sản phụ khoa 2D 4D

Bình luận bằng Facebook

Bình luận

  1. thuận

    Bé nhà mình sinh tháng 08/2007,vì ở trường học của cháu đến nửa năm lớp lá mới dạy viết, mình đang có ý định cho cháu đi học viết vì nếu mình dạy ở nhà thì mình cũng sợ không đúng phương pháp,vậy mình có nên cho cháu học viết từ bây giờ không?và học thế nào mới là đúng ?

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Bạn nên theo đúng phương pháp sư phạm, không nên dạy trước trẻ sẽ không tập trung khi cô giáo dạy và khó uốn nắn khi bé nhập tâm những điều sai từ trước.

  2. Trần Hồng

    Chân thành gửi lời cám ơn bác sĩ Thanh Hương, cám ơn Meyeucon!
    Tôi đã cố gắng làm theo lời khuyên bs trong 2 tháng qua, cũng đã có hiệu quả và tín hiệu tốt. Có điều, công việc của chồng tôi đi theo tàu mỗi năm chỉ được nghỉ 2, 3 tháng, ở nhà chỉ có 3 mẹ con, tôi không làm cách nào có thể tách được 2 cháu để dạy riêng. May cho tôi sau khi nhận được lời khuyên của bs, cũng là lúc chồng tôi được nghỉ nên cũng đã dạy cháu lớn nhận được hết mặt số và các chữ nguyên âm. Cháu bé cũng ê a học theo anh. Hai cháu luôn gắn bó, không chịu rời nhau vì vậy khi không có chồng ở nhà như lúc này thì quả thật để tách ra dạy riêng là điều rất khó.
    Hai cháu đều đã đi học mầm non lớp 3tuoi và lớp 4tuoi cùng một trường, T7,CN nghỉ cùng nhau. Bé anh tiếp thu nhanh, nhớ nhưng chóng chán. Bé em chậm hơn nhưng hay quên và đặc biệt a dua theo anh. THú thật là tôi khủng hoảng, thời gian có nhiều mà chưa tìm được biện pháp cũng như thời gian biều hợp lý để nuôi dạy các cháu!
    Meyeucon ơi giúp tôi nhé!

  3. trần hồng

    Tôi có 2 cháu trai, một sinh tháng 8 năm 2007 và một sinh tháng 11 năm 2008. Tôi rất muốn cùng cháu vừa chơi và học chữ, số. Nhưng dạy cháu lớn thì cháu bé phá, dạy cháu bé thì cháu lớn kêu. Tôi không biết làm cách nào có thể dung hòa được. Meyeucon giúp tôi với!

    • BS. Thanh Hương Meyeucon.org

      Chắc bây giờ bạn mới hiểu vì sao các nhà Dân số học, Y tế và Giáo dục giúp Chính phủ đưa ra chiến lược, chính sách vận động người dân đẻ ít , giãn cách khoảng sinh ít nhất là 3 năm để mẹ phục hồi SK và có thời gian dạy con vào nề nếp. Dạy con 3 năm đầu đời quan trọng lắm. Đành phải phân công bố dạy anh thì mẹ dạy em rồi hoán vị, hoặc lúc mẹ dạy chơi thì bố cùng 2 con làm học trò, đổi lại bố dạy thì 3 mẹ con cùng làm trò ngoan. Đối với bé anh nên nghiên cứu kỹ bé có thiên hướng gì không ví dụ như thích nghe đọc chuyện, trầm tính hay thích chơi các trò kỹ thuật máy móc…để tạo cho bé môi trường và bố dạy thì thích hợp hơn. Còn bé em thì vào tuổi này thích nghe đọc chuyện xem tranh, bé chưa thể chơi các trò kỹ thuật như ô tô, xếp hình vì vậy nên để mẹ dạy. Ngoài ra nên chơi-học cách xử lý tình huống ví dụ như chơi tham gia giao thông, cứu người bị thương…

Bình luận