Sự phát triển trí thông minh ở trẻ phụ thuộc vào 3 yếu tố: Do di truyền (do gen); do chế độ dinh dưỡng và do sự rèn luyện, học tập, môi trường sống. Trong 3 yếu tố trên thì chế độ dinh dưỡng hợp lý và đúng thời điểm có đóng góp tích cực trong việc giúp trẻ khỏe mạnh và lanh lợi.
Ngoài sự giáo dục, rèn luyện học tập thì các chất dinh dưỡng có tác dụng hỗ trợ để phát huy những tiềm năng di truyền về gen thông minh đã sẵn có của trẻ. Vì vậy, để não trẻ phát triển tốt trước và trong thời kỳ mang thai, trong thời gian cho con bú, các bà mẹ cần ăn uống đầy đủ các dưỡng chất quan trọng là chất đạm, iod, sắt, acid folic, các acid béo chưa no (DHA, ARA). Các chất này có trong các loại thực phẩm như thịt, cá, tôm, cua, trứng, sữa, rau xanh và quả chín. Đặc biệt, phụ nữ mang thai nên ăn nhiều cá (nhất là cá biển) và uống thêm dầu gan cá, ăn các loại dầu thực vật như: dầu đậu nành, dầu ô-liu… cũng cung cấp các tiền DHA và ARA.
Chế độ dinh dưỡng này cần được các bà mẹ duy trì trong 2 năm cho con bú để tăng cường nguồn DHA và ARA trong sữa mẹ giúp cho sự phát triển thị lực và trí não của trẻ. Lưu ý, trong thời kỳ ăn dặm (từ 6 tháng – 3 tuổi), trẻ cũng cần được ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng để cung cấp chất đạm, chất sắt, các acid béo không no (thịt động vật, dầu, dầu gan cá, cá biển) các loại vitamin và muối khoáng khác từ nguồn rau xanh và quả chín, đồng thời cho trẻ uống thêm các loại sữa có bổ sung DHA, ARA, iod, sắt, taurin và các vi chất dinh dưỡng khác…
Trẻ ở mỗi giai đoạn phát triển cần chế độ dinh dưỡng khác nhau:
– Trẻ 0-6 tháng: Bú sữa mẹ là tốt nhất, không có sữa mẹ thì uống sữa bột công thức 1.
– Bé 7- 8 tháng: Tập ăn bột loãng rồi sệt dần, từ ít đến nhiều. Sữa vẫn là thức ăn chủ yếu.
– Trẻ 9-12 tháng: Bột, cháo hơi đặc 1 chén x 3 lần mỗi ngày. Một chén cháo cần có đủ 4 nhóm thực phẩm là bột đường, đạm, rau và dầu ăn. Sữa công thức 2 tối thiểu 600ml mỗi ngày.
– Tuổi 13-24 tháng: Cháo đặc 1 chén x 3 lần, có thể tập thêm bún, mì, nui, phở… Sữa cho trẻ trên một tuổi hoặc sữa tươi ít nhất 700 ml mỗi ngày.
– Từ 24 đến 30 tháng: Tập ăn cơm nát rồi cơm hạt với thức ăn xé nhỏ, cắt nhuyễn. Sữa ít nhất 700 ml một ngày.
– Trên 36 tháng: Cơm, cháo, bún, sữa và trái cây tươi.
Việc ăn uống đầy đủ khi mang thai, nuôi con bằng sữa mẹ, cho trẻ ăn bổ sung đủ dinh dưỡng, kết hợp với dạy dỗ và môi trường sống tốt, sẽ giúp chúng ta có những trẻ em thông minh và khỏe mạnh.
