Dinh dưỡng đầy đủ, đặc biệt là trong thai kỳ và những năm đầu tiên có vai trò vô cùng quan trọng để giúp não phát triển và hoạt động tốt. Chế độ dinh dưỡng cần phải đa dạng để cung cấp đủ 4 nhóm thực phẩm chất đạm, chất béo, chất bột đường, vitamin và khoáng chất.
Chất đạm là nguồn cung cấp axit amin, là các chất dẫn truyền thần kinh. Chất đạm có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa, đậu nành và các loại đậu khác. Chất béo là nguồn năng lượng thiết yếu cho sự tăng trưởng và phát triển của hệ thần kinh, tham gia vào cấu trúc của màng tế bào thần kinh và chiếm 60% cấu trúc não, các chất béo đặc biệt cần thiết cho não là omega3 (có nhiều trong các loại cá hồi, cá thu, cá ngừ, cá trích, cá basa…), omega 6 (có nhiều trong hạt mè, hạt hướng dương, hạt bí đỏ…), phospholipid (có nhiều trong lòng đỏ trứng và thịt nội tạng) và cholin (có nhiều trong lòng đỏ trứng, nước, nho, bơ), đậu phộng, gan, bông cải…).
Nên bổ xung đầy đủ dưỡng chất cho trẻ ngay từ những năm đầu đời
Chất bột đường, não tiêu thụ rất nhiều năng lượng và đường chính là nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu cho hoạt động của não. Chất bột đường là thực phẩm không thể thiếu trong bữa ăn hàng ngày, Nên hạn chế các loại đường hấp thu nhanh vào máu như nước ngọt, bánh kẹo, thức uống có đường. Nên ăn các loại đường hấp thu chậm như cơm, bánh mỳ, khoai củ, trái cây sẽ tốt hơn.
Vitamin và khoáng chất cũng là những chất cần thiết cho các hoạt động của cơ thể, nhất là não bộ. Trong đó quan trọng là vitamin nhóm B như vitamin B1, B5, B6 có nhiều trong ngũ cốc nguyên hạt và các loại rau, vitamin B9 (axit folic) có nhiều trong rau lá xanh đậm, các loại hạt, bông cải, cam, bưởi, lòng đỏ trứng…Vitamin B12 có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa. Kẽm có nhiều trong hàu, sò, cá và các loại hạt. Sắt là khoáng chất cần thiết để tạo máu.
Trẻ bị thiếu máu sẽ dễ bị mệt mỏi, buồn ngủ trong giờ học, kém tập trung, trí nhớ giảm sút… Chất sắt có nhiều trong huyết, gan, thịt, cá, các loại rau lá xanh như rau dền, bông ngót và các loại đậu. Iốt có nhiều trong tảo, các loại hải sản. Cần sử dụng muối iốt trong chế biến thức ăn hàng ngày của gia đình là cách bổ sung iốt tốt và hiệu quả nhất.
Trẻ có thể chất khoẻ mạnh và bộ não – tiềm năng vật chất của trí tuệ tốt sẽ có điều kiện phát triển về trí thông minh. Ngoài ra, trẻ cần được thường xuyên rèn luyện hoạt động trí não, có giấc ngủ ngon và thời gian thư giãn để phục hồi nhằm giúp trẻ có trí nhớ tốt.
BS Huỳnh Kim Chi
